تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ١٥٠

در بيان و تحقيق مهدويت

[ سوره النساء ( 4 ) : آيات 66 تا 70 ]

وَ لَوْ أَنَّا كَتَبْنا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيارِكُمْ ما فَعَلُوهُ إِلاَّ قَلِيلٌ مِنْهُمْ وَ لَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا ما يُوعَظُونَ بِهِ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ وَ أَشَدَّ تَثْبِيتاً ( 66 ) وَ إِذاً لَآتَيْناهُمْ مِنْ لَدُنَّا أَجْراً عَظِيماً ( 67 ) وَ لَهَدَيْناهُمْ صِراطاً مُسْتَقِيماً ( 68 ) وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً ( 69 ) ذلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَ كَفى بِاللَّهِ عَلِيماً ( 70 )

اگر آنكه ما نوشته بوديم بر ايشان كه بكشيد خودهاتان را يا بيرون رويد از ديارتان نميگروند آن را مگر اندكى از ايشان و اگر آنكه ايشان كرده بودند آنچه پند داده ميشدند به آن هر آينه بود بهتر براى ايشان و سخت‌تر در ثابت گردانيدن ( 66 )

و در آن هنگام ميداديمشان از نزد خود مزدى بزرگ ( 67 )

و هر آينه هدايت كرده بوديمشان به راه راست ( 68 )

و هر كه فرمانبرد خدا و رسول را پس آنها باشند با آنان كه احسان كرد خدا بريشان از پيغمبران و راستگويان و شهداء و نيك مردان و خوبند آنها از جهة رفاقت ( 69 )

آن فضل است از خدا و كافيست خدا دانا ( 70 )

داشت از انصار مردى خورد خير * گفتگو در آب رودى با زبير

آمدند آن هر دو نزد مصطفى * از پى رفع نزاع و ماجرا

با زبير او گفت خير از آب به * چون شدى سير آب بر همسايه ده

آن صحابى را نبد بهر از شرف * گفت بگرفتى به حكم از وى طرف

زانكه او بد عمه‌زاده و خويش تو * اين حكومت بود دور از كيش تو

شد برون از نزد پيغمبر ملول * گفت با مردم گذشت از حق رسول

بر مسلمانان در اين باب از يهود * طعنها بس رفت زين گفت و شنود

نيست ما را شرح اين گفتن به كار * كرد اين آيت نزول از كردگار

كه بحكمت تا رضا ندهند خلق * از نفاق و كاهلى نرهند خلق

بر خدا ناورده‌اند ايمان يقين * هم به احكام و كتاب و يوم دين

پس نمييابند اندر خود حرج * زانكه كردى حكم بر فتح و فرج

گر چه باشد بر خلاف ميلشان * كس نگردد تنگدل زان در نهان

گردن از طاعت نهند و انقياد * انقيادى محكم از عشق و و داد

مينوشتيم ار بر ايشان ز امتحان * قتل و بيرون رفتن از شهر و مكان

همچو اسرائيليان كز يكدگر * الفها كشتند تا شام از سحر

وز بلد شد حكم تا بيرون روند * وز وطن آواره در هامون شوند

اين نكردى جز قليلى زين گروه * كه بدين باشند راسختر ز كوه

ور كه ميكردند ايشان از پسند * آنچه بود از حق بر ايشان امر و پند

مينمودندى اطاعت از رسول * و امر او را از ره طاعت قبول

بهر ايشان بود بهتر از جهات * سخت‌تر در عقل و ايمان و ثبات

وز تثبّت اندر ايمانشان دهيم * اجرشان از نزد خود اجرى عظيم

هم نمائيم آن كسان را راه راست * رهروان را راه و مقصد تا كجاست

وانكه فرمان برد از حق وز رسول * آن گروه اندر قيامت در حصول

با كسانى ز اهل حق باشند يار * كاهل انعامند از پروردگار

ز انبيا و صادقان و صالحان * وان شهيدان كه فدا كردند جان

وانكه باشد در رفاقت نيك پى * يار هر كس كو رود بر گام وى

يا تواند بود كاين نيكو رفيق * نيست غير از آن چهار اندر طريق

يعنى ايشان در رفاقت اكملند * از تمام خلق عالم افضلند

كرده حق بر چار قسم اخيار را * برگزيده بر عباد اين چار را

انبيا كه محرم راز ويند * در حريم قرب دمساز ويند

صادقان اهل عيانند و شهود * ديده ز اشيا سر سلطان وجود

وان شهيدان رسته از آمال خويش * در ره او داده جان و مال خويش

صالحان بر پاس امر حضرتش * كرده واحد همّ خود در طاعتش

هر كه شد با اين جماعت همنشين * گردد او روشن دل و پاكيزه دين

از نبيين قصد يا پيغمبر است * هم ز صديقين مراد از حيدر است

گر بلفظ جمعشان بستوده حق * جامعند اين دو در اوصاف فرق

بحر گويى كافيست از ذكر درّ * خاصه بحرى كو ز گوهرهاست پر

يك على « ع » گو كار خود يكباره كن * پردهء چشم دو بين را پاره كن

از شهيدان شد اشارت بر حسين * هر نبى و هر ولىّ را نور عين

صالحان اولاد او تا قائمند * بر وجوب لطف از حق دائمند

در بيان و تحقيق مهدويت

دور قائم دائم است از رب دين * تا قيامت ز اوليا و راشدين

هر زمانى را وليّى لازم است * وين ولايت در مدار قائم است

مهدى هاديست قائم در طريق * رهروان را در روش نيكو رفيق

پادشاهانند در ملك وجود * قائم از مرآت هر يك در نمود

فانى از آثار خود بر دائمند * وز حق اندر دور دائم قائمند

صد چراغ از شمع واحد روشنند * جمله يك نورند گر چه صد تنند

ميتوانى كز چراغى صد چراغ * بر فروزى در سرا و دشت و باغ

شرط نقلش ليك باشد اشتعال * بى ز شعله نيست ممكن انتقال

اشتعال آن اتصالست از ولى * همچنين تا اصل آن ذات العلى

دور مهدى اين بود بر اتصال * گر شناسى دور او را در مجال

دور يك دور است نزد اهل دل * وان بود دائر بمهدى متصل

اينست فضلى از خدا در كارشان * كه شود منعهم عليهم يارشان

بلكه خود كه مؤمن از جان و دلند * جمله در منعم عليهم داخلند

بس بود بيشك خداوند عليم * در جزاى اهل ايمان بر نعيم

كه صلاحيت مر ايشانراست تام * در توافق با خواص و با گرام

بعد ذكر اهل ايمان و سداد * مىكند حق امر بر جنگ و جهاد