تفسير قرآن صفى على شاه — الصفحة ١٤٢

[ سوره النساء ( 4 ) : آيات 29 تا 33 ]

آنچه بر زنان آزاد است از عذاب آن از براى كسيست كه ترسد از ضرر از شما و اگر صبر كنيد بهتر است مر شما را و خدا آمرزنده مهربانست ( 25 )

ميخواهد خدا كه بيان كند براى شما و هدايت كند شما را طريقهاى آنان كه بودند پيش از شما و توبه پذيرد از شما و خدا داناى درست كردار است ( 26 )

و خدا ميخواهد كه توبه پذيرد از شما و ميخواهند آنها كه پيروى ميكنند خواهشهاى نفس را كه ميل كنيد ميلى بزرگ ( 27 )

ميخواهد خدا كه سبك گرداند از شما و آفريده شده انسان ناتوان ( 28 )

زندگانى با زنان بايست نيك * زانكه زن در عيش مرد آمد شريك

ور كه ز ايشان هست هيچ اكراهتان * اى بس اكراهى كه شد دلخواهتان

هست يعنى اندر آن خيرى كثير * حق نمايد زهر را بر طفل شير

اى بسا مكروه كآن را بر شما * خير گرداند ز حكمتها خدا

پس بتفريق زنان صبر و درنگ * پيشه گيريد ار چه دل داريد تنگ

آن شما را هست بهتر از طلاق * و اصلح آمد اتصال از افتراق

ور كه ميخواهيد جفتى را بدل * كرد بر جفت دگر اندر محل

داده‌ايد آن را اگر مالى فزون * چيزى از وى پس مگيريد از فنون

يا كه گيريدش ببهتان و گناه * بهر مالى بيدليل و بىگواه

اين چگونه ميكنيد از وى طلب * اينست تأكيدى بانكار و عجب

وانگهى بعضى رسيده است از شما * بعض ديگر را بتحقيق و رضا

وز شما بگرفته‌اند ايشان با مس * عهد محكم وقت عقد و گاه لمس

هم مگيريد آن زنان كآبائتان * در نكاح آورده بودند از عيان

بر شما زوجهء پدر باشد حرام * جز كه پيش از نهى از رب الانام

اين عمل در نزد عقل معتمد * فاحشه است و دشمنى و راه بد

قبح عقلى فاحشه است و كار زشت * قبح شرعى مقت باشد در سرشت

قبح عرفى شد يقين ساء السبيل * در نظرها نيست ممدوح و جميل

مادران و دختران و خواهران * بر شما باشد حرام از هر نشان

عمه‌ها و خاله‌ها نيز اين چنين * هم بنات اخت و اخ بر اهل دين

امّ و اخواتى كه هست از راه شير * همچنين باشد بحرمت ناگزير

مادر زنها و دخترهايشان * شد محرم بر شما فاش و نهان

ور كه زن مدخوله نبود باك نيست * هيچ ازان دامان تقوى چاك نيست

هم حرام است از پسرهاتان زنان * آن پسرها كه بود ز اصلابتان

جمع ما بين دو خواهر نيست كيش * جز هر آنچه از شما بگذشته پيش

بر فعال ما سلف بر بنده‌گان * خود حق آمرزنده است و مهربان

وانچه آنها محصناتند از نساء * بر شما باشد حرام و ناروا

محصنات اعنى كه صاحب شوهرند * دور و حاضر در نكاح ديگرند

جز زنانى كه بر ايشان مالكيد * گر به راه امن و ايمان سالكيد

يعنى آزادند نى در عقد غير * ميتوان شد مالك آنها را بخير

بر شما شد فرض از رب الانام * اين مراعات از حلال و از حرام

خود حلالست ار كه جوييد از زنان * غير از آنهايى كه آمد در بيان

خرج مال خود كنيد اندر حلال * دور باشيد از زنان بد فعال

بهره چون برديد بدهيد اجرشان * آنچه باشد بىزيان و زجرشان

بر شما نبود گناهى بىگمان * گر شويد از يكدگر راضى بران

بعد از آنچه فرض شد يعنى صداق * وانچه باشد شرط تزويج از نفاق

حق در افعالست دانا و حكيم * نظم را بنهاد بنيادى قويم

وانكه نبود مستطيع از روى مال * بر نكاحى كوست نيكوتر به حال

پس بوسع خود كه داريد آن بدست * از زنان گيريد بر ميلى كه هست

زان كنيزان كه بوند از مؤمنات * نفقه كم خواهند و كسوت در حيات

حق بايمان شما داناتر است * بعضى از بعضى اگر بالاتر است

نزد حق نيكوست ايمان و ادب * نى كه مال و زينت و نام و نسب

اين نسبها نزد حق نايد به چيز * كيست تا او از ره ايمان عزيز

پس درآريد از طريق سهلشان * در نكاح خود باذن اهلشان

اجرشان را هم بنيكويى دهيد * پارسايند ار كه نى شوم و پليد

هم نگيريد از نهانى دوستان * عرض خود داريد محفوظ از زيان

ور كه آيند آن كنيزان بر زنا * نصف حدّ حر بر او باشد روا

اين نكاح از بهر آن باشد كه تا * كس نيفتد بر فساد و بر زنا

ور شكيبايى كنيد آن بهتر است * مر شما را زان نكاحى كابتر است

حق بخلقان جمله آمرزنده است * هم رءوف و مهربان بر بنده است

خواهد او روشن نمايد راه راست * بر شما آن سان كه از هادى سزاست

راه آنان كز شما بودند پيش * توبه بپذيرد بود جرم ار كه بيش

اوست دانا بر امور مرد و زن * راست كردار اندر افعال و سنن

حقتعالى خواهد از بهر شما * تا كه سويش باز گرديد از و لا

يا كه چيزى را كه آن باشد سبب * سوى توبه خواست بهر بنده رب

وانكه باشد تابع ميل خلاف * خواهد از ره مر كه يابيد انحراف

بر زنا آلوده گردد ذيلتان * هم شود بر قبح و فحشا ميلتان

خواست بار جرمتان را حق خفيف * زانكه ديد آن سان بود خرد و ضعيف

آفريده گشته است انسان ز خاك * خاك هم باشد ضعيف و دردناك

[ سوره النساء ( 4 ) : آيات 29 تا 33 ]

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْكُمْ وَ لا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُمْ رَحِيماً ( 29 ) وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ عُدْواناً وَ ظُلْماً فَسَوْفَ نُصْلِيهِ ناراً وَ كانَ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيراً ( 30 ) إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَ نُدْخِلْكُمْ مُدْخَلاً كَرِيماً ( 31 ) وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ وَ سْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً ( 32 ) وَ لِكُلٍّ جَعَلْنا مَوالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيداً ( 33 )

اى آن كسانى كه گرويديد مخوريد مالهاتان را ميانتان بناحق مگر آنكه بوده باشد خريد و فروختنى بخشنودى