تفسير قرآن پاك ( فارسى ) — الصفحة ١٢٧

تعليقات

و روى گردانيدگان » ( ترجمهء تفسير طبرى ، ص 1028 ) و نيز در ص 1039 - 1071 - 1680 - 1751 - 1766 - 2063 آمده است .

در هداية المتعلمين فى الطب آمده است : « و معتدل بود ميان تنگ‌دلى و خشم‌ناكى و ميان بىخشمى و فراخ‌دلى و معتدل بود ميان شتاب‌كارى و فرغول‌كارى . . . » ( ص 117 ، س 15 ) .

( 16 ) ص 14 ، س 18 فرويش‌كار : بىخبر ، غافل ، فراموش‌كار . فرويش در لغت به معنى تقصير و فروگذاشت و كاهلى و درنگ و فراموشى در كارهاست و با متن ، تقريبا همه‌ى اين معانى مناسبت دارد .

راه ديو و عين فرويش است اين * تا نپندارى كه درويش است اين

( از حاشيهء برهان قاطع )

امير خسرو دهلوى گفته است :

بهشياريت بايد پيش رفتن * نه غافل‌وار با فرويش رفتن

( از حاشيهء برهان قاطع )

با تمام كوششى كه شد شواهد زيادى براى اين واژه فراهم نيامد و اينك شواهد به دست آمده ، مسعود سعد گفته است :

چون چرخ ز هرچه بود درويشم كرد * اندر بندم كشيد و فرويشم كرد

تن زار و جگر خسته و دل ريشم كرد * در جمله ، به كامهء بد انديشم كرد

( ديوان مسعود سعد ، ص 690 )

و جايى ديگر گفته است :

هر گه ، كه فلك دل مرا ريش كند * تنها فكند مرا و فرويش كند

در سمج كند مرا و در پيش كند * پس ، هرساعت عذاب من بيش كند

( ديوان مسعود سعد ، ص 694 )

شاهد تفسير كمبريج تا اندازه‌اى معنى اين واژه را به دست مىدهد : « و ايشان در فرويشىاند ، از ساختن مرانرا ، اى كه ياد آن از دل ايشان بشده است » ( تفسير كمبريج ، ورق 29 ) .

( 17 ) ص 15 ، س 5 دانشومند : دانشمند .

اومند صورت قديمترى است از « مند » در پهلوى

» dnamo «

. فردوسى گفته است :

پريشان بود دانشومند و خوار * درخت خروشان نيايد به بار

( ج 7 ، ص 1821 )