تمهيدات ( فارسى ) — الصفحة ٨٢
الف - عين القضاة معلم اخلاق
سلوك من است و باشد آنچه به پانزده سال بر من كشف افتاد به پنجاه سال بر ديگرى كشف نگردد » « 1 » .
عين القضاة به نوشته‌هاى خود بسيار اهميت مىداده و نسخه‌ئى از هر مكتوب مهم را نزد خود نگه مىداشته است : « من نوشته‌ها نزديك فرزندم احمد - حفظه اللّه - مىفرستم ندانم تا كرا مىدهد ، اگر چنان كه نرسيده است نبشته‌ها را آنجا نسخه كرده‌اند و آن مهمى در كاغذ پاره نوشته‌ام » « 2 » .
قاضى همدانى از فلسفى بودن و پختگى مطالب عرفانى خود با خبر بوده و پيوسته در نامه‌هاى خود مريدان را يادآور مىشده كه در نوشته‌هايش خوب تأمّل كنند و نامه‌هاى مبهم را همراه خود بخانقاه بياورند تا شرح و توضيح لازم را حضورا براى آنها بيان نمايد : « هرچه مشكل شود بر تو مىنويس و چون به شهر آئى چنان كن كه چيزى از مكتوبات با خوددارى » « 3 » . مخصوصا وقتى مكتوبات شامل نكاتى ذوقى بوده است براى روشن كردن قضيه به ديدار مريد مصرّ بوده و چنين مىگويد :
« اگر چنان كه بايد در چنين مكتوبات راه برى وقت ملاقات ، تدبير آن كن كه مكتوبى چند بر من خوانى تا ترا ذوق اين نوع از ادراك واديد آيد » « 4 » .
بطور كلى اگر بخواهيم از مكاتيب عين القضاة طريقهء ارشاد او را تحليل كنيم چنين نتيجه مىشود كه قاضى همدانى براى مريدان خود معلم اخلاق و پير طريقت بوده است .
الف - عين القضاة معلم اخلاق
الف - عين القضاة معلم اخلاق
عين القضاة به عكس وعّاظ زمان و معلمين اخلاق كه فقط در فروع دين و جزئيات
( 1 ) - مكتوبات MT ص 571 . ( 2 ) - مكتوبات M ص 318 . ( 3 ) - مكتوبات M ص 64 . ( 4 ) - مكتوبات M ص 410 .