تمهيدات ( فارسى ) — الصفحة ٦٤

مشايخ عين القضاة

پيرى و مريدى چه بود . بركه قدس اللّه سره مرا به تربت فتحه بفرستاد ؛ ديگران مىروند اما مرا او فرستاد » « 1 » .

در زبدة الحقائق هيچ جا به شيخ بركه اشاره نشده و در كتاب تمهيدات « 2 » هم از اين شيخ بزرگوار صراحة ذكرى نيست و در چند مورد اين كتاب لفظ « شيخ ما گفت » آمده است گمان مىرود كه مقصود عين القضاة از « شيخ ما » بركه باشد چون بيشتر موارد كه باقوال « شيخ ما » استشهاد شده راجع بتفسير آيات قرآن است و ما مىدانيم كه قاضى همدانى تفسير عرفانى قرآن را نزد شيخ بركه خوانده و فهميده است و به همين دليل احترام خاصى براى او قائل بوده است . اين اعتقاد عين القضاة را مىتوان از اين عبارت او دريافت : « مىدانم كه قرآن بركه داند درست و من نمىدانم الّا بعضى از آن و آن هم از راه تفسير و غير آن ندانستم ، از راه خدمت او بدانستم » « 3 » .

عين القضاة به يكى از كراماتى كه از شيخ بركه ديده است در كتاب تمهيدات اشاره مىكند و چنين مىگويد : « دانم كه ترا در خاطر نگنجد كه شيخ ما را چون حالت رسد و روى نماند در حوض پر از آب نشيند . چون دست در آنجا مىبرند از گرمى آب دست سوخته مىشود » « 4 » .

در يكى از نامه‌هاى عين القضاة درگذشت بركه ذكر شده و عين القضاة تأثّر خود را از اين واقعه چنين بيان مىدارد : « ديرگاه است تا هيچ مكتوبى نخوانده‌ام ارجو كه عايق خير بود و من نيز كمتر مىنويسم چه تا بركه رحمه اللّه رحيل كرد قرب دو ماه است كه حتى مكتوبى ننوشته‌ام و سؤالى كرده است در معناى طريق حصول و جوابى مستوفى ننوشته‌ام به هيچ يار . . . مگر اكنون وقت است و ندانم چه خواهم نوشت » « 5 » .

( 1 ) - مكتوبات T ص 139 . ( 2 ) - تمهيدات ص 64 و 77 و 239 و 258 و 261 . ( 3 ) - مكتوبات T ص 38 . ( 4 ) - تمهيدات ص 240 . ( 5 ) - مكتوبات T ص 146 .