تمهيدات ( فارسى ) — الصفحة ١٩٠

تمهيد اصل ثامن ( اسرار قرآن و حكمت خلقت انسان )

احراق بر آتش بستند ، اختيار در آدمى بستند ؛ چنان كه آتش را جز سوزندگى صفتى نيست ، و آدمى را جز مختارى صفتى نيست ؛ پس چون محلّ اختيار آمد ، بواسطهء اختيار ازو كارهاى مختلف در وجود آيد ؛ اگر خواهد ، كه حركت كند از جانب چپ ؛ و اگر خواهد از جانب راست ؛ اگر خواهد ، ساكن باشد ؛ و اگر خواهد متحرّك . از بهر اين كار او را بدين عالم ابتلا و امتحان فرستادند كه « لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا » .

اگر خواهد ، مختار مطيع بود ؛ و اگر خواهد نبود . پس مختارى در آدمى ، چون مطبوعى آب و آتش و نان و گوشت است در ترطيب و احراق و سيرى و غذا دادن بعد ما كه هر كه را براى سعادت آفريدند جز مختار حركات اهل سعادت نباشد ، و هر كرا براى شقاوت آفريدند جز اعمال اهل شقاوت نباشد . اهل ايمان را بيان مىكند « أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوى نُزُلًا بِما كانُوا يَعْمَلُونَ » ؛ و اهل كفر را قدح كرد ، و وعيد آتش فرمود كه « وَ أَمَّا الَّذِينَ فَسَقُوا فَمَأْواهُمُ النَّارُ كُلَّما أَرادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْها أُعِيدُوا فِيها » ، امّا شيوهء ارادت ، در شرع مقبول نيست

( 1 ) احراق . . . آدمى بستند AS احراق را بر آتش اختيارى نيست B احراق در آتش و اختيار در آدمى بستند HR احراق بر آتش اختيار را در آدمى بستند PU - - ( 1 - 2 ) چنان كه . . . صفتى AHPRSU و آدمى . . . صفتى ديگر B - - ( 3 ) ازو ASU از وى BHPR - - كه . . . چپ ASU حركت از . . . چپ كند BHR كه حركت از . . . چپ كند P - - ( 5 ) اين . . . عالم AHPSU اختيارى آدم را بعالم B اين . . . بعالم R - - سورهء 67 ( الملك ) آيهء 2 ك - - ( 6 ) مطيع AHRS و مطيع B - PU - - خواهد ABHPSU نخواهد R - - ( 6 - 7 ) چون مطبوعى AHPRSU مطبوع باشد چون B چون مطيعى C - - ( 7 - 8 ) است . . . آفريدند ARSU همچنانك نامك در آتش رفت نه اختيار دارد نه ندارد اما هر كه را از براى . . . آفريد B است بعد ما . . . آفريدند H گوشت است . . . آفريدند P - - ( 8 ) حركات . . . نباشد APSU حركات . . . آفريد . . . شقاوت ازو در وجود نيابد B حركات . . . جز مختارى اعمال . . . نباشد H باعمال اهل سعادت نباشد R - - ( 10 ) سورهء 41 ( فصلت ) آيهء 20 ك - - ( 11 ) فرمود AHPSU داد BR - - ( 11 - 12 ) سورهء 32 ( السجدة ) آيهء 20 م - - ( 1 - 12 ) A . . . U - M - -