تمهيدات ( فارسى ) — الصفحة ٣٠
3 - راهنمائى براى استفاده از حواشى اين كتاب
نسخه‌هاى اين كتاب را در پاورقى ثبت كنيم . اشكال اين‌گونه تحقيق آنست كه :
اولا بايد تمام اختلافات متن نسخه‌ها ثبت شود تا خواننده بر تمام نسخى كه مصحح از آنها استفاده كرده است مطلع گردد . ثانيا بايد اختلافات نسخه‌ها در كمترين جا گنجانيده شود ، و گرنه كتاب به چندين مجلد برسد .
متن تمهيدات را سه سطر به سه سطر تفكيك كرده‌ايم و شمارهء سطرها را با اعداد لاتينى بدين ترتيب 3 . . . 6 . . . 9 الخ . . . مشخص نموده‌ايم تا خواننده بتواند متن تمهيدات را با حواشى آن تطبيق كند .
طريقهء استفاده از حاشيه : براى اين منظور قسمتى از متن تمهيدات صفحهء صد و شصت را عينا در صفحهء مقابل مىآوريم و بعنوان نمونه چند جملهء آن را توضيح مىدهيم :
1 - جملهء متن كتاب در سطر اول : « نابينا چون قفص بيند گويد » در هفت نسخهء
AHMPRSU
بدين صورت است و تنها در نسخهء
B
: « اما نابينا چون قفص بيند پندارد » مىباشد پس نسخه بدل اين هشت نسخه در كلمهء « اما » و « پندارد » بود كه ما آن دو كلمه را در حاشيه شمارهء 1 ثبت كرديم .
2 - عبارات متن از آخر سطر اول تا پايان سطر سوم : « اين مرغ خود قفص است : اما بينا در نگرد ، مرغ را در ميان قفص بيند داند كه قفص از براى مرغ باشد و از براى مرغ به كار دارند ؛ اما مرغ را خلاص دهند قفص را كجا » در سه نسخهء
AMS
بدين صورت است و در نسخهء
B
: « اين قفص خود مرغ است اما بينا چون در نگرد مرغ را در ميان قفص بيند قفص از براى مرغ دارند اما چون مرغ خلاص يافت قفص كجا » و در نسخهء
H
: « اين مرغ خود قفص است اما بينا در نگرد مرغ را در ميان قفص بيند و داند كه قفص از براى مرغ نگاه دارند اما چون مرغ را خلاص دهند قفص خود كجا » و در نسخهء
PU
: « اين مرغ خود قفص است اما بينا در نگرد مرغ