تمهيدات ( فارسى ) — الصفحة ١٥٠

تمهيد اصل سابع ( حقيقت روح و دل )

چيز را قدر دهد و آن چيز قدر يابد . اى عزيز « قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي » خود شرح تمامست و ليكن اهل معرفت را ؛ زيرا كه روح از امر باشد ، و امر خدا ارادت و قدرت است ، از آيت « إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ » بشنو .

( 203 ) دريغا مگر مقاتل - رحمة اللّه عليه - از بهر اين معنى گفت كه « من أمر ربّى » يعنى « من نور ربّى » . دريغا مگر امام ابو بكر قحطبى از اينجا گفت : « الرّوح لا يدخل تحت ذل كن » گفت : روح در « ذلّ كن » نيايد ؛ چون در « كن فكان » نباشد ، از عالم آفريده نباشد از عالم آفريدگار باشد ، نعت قدم و ازليّت دارد . دريغا امر چون فرماينده و پديدكنندهء اشيا و مخلوقات آمد ، و روح از جملهء امر باشد :

پس آمر باشد نه مأمور ، فاعل باشد نه مفعول ، قاهر باشد نه مقهور . از براى خدا كه اين خبر را نيز گوش دار كه عبد اللّه بن عمر روايت مىكند كه مصطفى - عليه السّلام - مىگويد كه ملايكه گفتند : بار خدايا بنىآدم را مسكن و وطن كردى كه در دنيا مىخورند و مىآشامند ، چون دنيا نصيب ايشان كردى آخرت را سراى ما گردان « فأوحى اللّه - تعالى - إليهم : إنّى لا أفعل و لا أجعل من خلقت بيدى كمن قلت له كن

( 1 ) سورهء 17 ( الاسراء ) آيهء 85 ك - - ( 1 - 2 ) خود شرح HM خود شرحى B شرح APRSU - - ( 2 ) و ليكن M - B و لكن AHPRSU - - ( 2 ) امر A . . . U امر خدا H - - و امر A . . . U و امر از B - - ( 3 ) از . . . بشنو A . . . U كه انما . . . فيكون B - - ( 3 ) سورهء 36 ( يس ) آيهء 82 ك - - ( 4 ) دريغا . . . معنى A . . . U مگر مقاتل - رضى اللّه عنه - ازينجا B - - ( 5 ) دريغا مگر A . . . U بفرمود و خبر كرد مرا روح من از خداى من دريغا B - - قحطبى ABMR محطى H واسطى PS - U - - ( 6 - 7 ) تحت . . . نباشد AHPSU تحت الذل گفت : روح ذليل نباشد و كاژ نباشد و B تحت . . . كن فكان نباشد M تحت . . . در كن كون و كان نباشد R - - ( 7 ) و ازليت A . . . U ازليت H - - دريغا A . . . U - B - - ( 8 - 9 ) اشيا . . . باشد نه A . . . U جملهء مخلوقات باشد روح امر باشد نه B - - ( 10 ) بن عمر A . . . U عمر B - - ( 11 ) مسكن ABMPSU دنيا مسكن HR - - در دنيا AMPRSU و ايشان B در وى H - - ( 12 ) نصيب A . . . U سراى B - -