تمهيدات ( فارسى ) — الصفحة ١١٣

تمهيد اصل سادس ( حقيقت و حالات عشق )

( 160 ) اى دريغا هرگز فهم نتوانى كردن كه چه گفته مىشود ! عشق خداى - تعالى - جوهر جان آمد ، و عشق ما جوهر وجود او را عرض آمد . عشق ما او را عرض و عشق او جان ما را جوهر . اگر چنان كه جوهر بىعرض متصوّر باشد ، عاشق بىمعشوق و بىعشق ممكن باشد ؛ و هرگز خود ممكن و متصوّر نباشد . عشق و عاشق و معشوق در اين حالت قايم به يكديگر باشند ، و ميان ايشان غيريّت نشايد جستن مگر اين بيت‌ها نشنيده‌اى :

چون آب و گل مرا مصوّر كردند * جانم عرض و عشق تو جوهر كردند

تقدير و قضا قلم چو مى تر كردند * عشق تو و جان ما برابر كردند

( 161 ) اگر چنان كه مردى و عشق مردان دارى ، اين سه نوع عشق را كه برمز گفته شد در اين بيتها كه خواهم گفتن ، بازياب كه قطعه‌اى سخت با معنى آمده است .

دريغا مطربى شاهد بايستى و سماع تا اين بيتها بر نمط « أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ » بگفتى ، و من و آن عزيز حاضر بىزحمت ديگرى ؛ آنگاه آن عزيز را سماع معلوم شدى

( 1 ) اى دريغا AMPRSU دريغا تو BH - - ( 3 ) متصور باشد AMPSU مقصود باشد B بودى H و عرض بىجوهر باشد R - - ( 4 ) باشد . . . متصور A . . . U بودى و هرگز ممكن H - - ( 5 ) به يكديگر A . . . U يكديگر B - - نشايد A . . . U نبايد R - - ( 5 - 6 ) مگر . . . نشنيده‌اى B . . . U - A - - ( 7 ) آب . . . مرا MPRU حاصل و و اصل ما AS حاصل اصل ما B حاصل ذات ما H - - جانم APSU جان را BHMR - - ( 8 ) و قضا . . . تر AMPRSU قضا را چو قلم بر H خداى را قلم تر R - - جان ما BMR عمر ما AHSU غمها P - - ( 9 ) چنان كه HMPRU - ABS - - و عشق . . . دارى A . . . U - B - - سه . . . را BMPRU چهار عشق را AS چهار عشق H - - كه A . . . U - B - - ( 9 - 10 ) برمز . . . شد ABMPS گفته شد H برمز گفته شده آيد M برمز گفته آمد R - - ( 10 ) ياب كه A . . . U يا بى H - - ( 11 ) دريغا A . . . U - B - - مطربى AMRS مطرب و BH مطرب PU - - سماع . . . بگفتى A . . . U سماعى . . . بگفتم H - - سورهء 7 ( الاعراف ) آيهء 173 ك - - ( 12 ) بى A . . . U و بى H - - سماع A . . . U از سماع R - -