تمهيدات ( فارسى ) — الصفحة ١١٠
تمهيد اصل سادس ( حقيقت و حالات عشق )
با خود گويد : اگر اين بار با سر حقيقت خود افتم ، عهدى بكنم كه ديگر بجز عشق و معشوق پرواى ديگر كس نكنم ، و جان را بعد از اين فدا كنم :
آيا بود آنگه كه باز بينم رويت * در ديده كشم چو سرمه خاك كويت
گر قدر تودى همىندانست رهى * امروز همه جهان و تاى مويت
( 156 ) دانى اى عزيز كه جمال ليلى با عشق شيفتهء مجنون چه گويد ؟ مىگويد :
اى مجنون اگر غمزهاى زنم ، اگر صد هزار مجنون صفت باشند كه همه از پاى درآيند و افتادهء غمزهء ما شوند . گوش دار كه مجنون چه مىگويد . مىگويد : فارغ باش كه اگر غمزهء تو فنا دهد مجنون را ، وصال و لطف تو بقا دهد . مجنون عاشق را اگرچه فنا از معشوق باشد ، امّا هم بقا از معشوق يابد . دل فارغ دار :
گر رنگ رخت بباد بر داده شود * باد از طرب رنگ رخت باده شود
ور تو به مثل به كوه بر بوسه دهى * كوه از لب تو عقيق و بيجاده شود
( 157 ) محرمان عشق ، خود دانند كه عشق چه حالتست ؛ امّا نامردان و مخنّثان را از عشق جز ملالتى و ملامتى نباشد . خلعت عشق ، خود هر كسى را ندهند ؛
( 1 ) با خود . . . بار BHMPR اگر ديگر بار AS - - ( 1 - 2 ) بجز . . . ديگر A . . . S - B - - ( 2 ) كس . . . جان را ABMPS نكنم و ندارم جان را H كس ندارم و جان را R - - ( 4 ) تودى A . . . S بود R - - وتاى M فداى تار A . . . S - - ( 5 ) عشق A . . . S عاشق H - - شيفتهء مجنون A . . . S مجنون شيفته R - - چه گويد ABMS چه مىگويد HPR - - مىگويد ABPRS - HM - - ( 6 ) غمزهاى A . . . S شمهء H - - صفت . . . همه A . . . S باشند كه B - - پاى A . . . S جاى H - - ( 7 ) مىگويد ABPRS - HM - - ( 8 ) دهد A . . . S دهد ديگر آن را R - - مجنون عاشق را B . . . S مجنون را و عاشق A - - ( 9 ) اگر A . . . S از R - - باشد A . . . S - B - - هم بقا A . . . S بقا هم H - - يابد AHMPS باشد B بايد R - - ( 10 ) بر A . . . S در H - - ( 11 ) دهى BHMPR نهى AS - - بيجاده ABMPS بيچاره H ياقوت R - - ( 13 ) نباشد A . . . S نباشند R - - ( 1 - 13 ) با خود . . . ندهند A . . . S - U - -