تمهيدات ( فارسى ) — الصفحة ٥٨

تمهيد اصل رابع ( خود را بشناس تا خدا را بشناسى )

و حاصل آمدن ؛ معرفت محمّد كه خاصّ بر تو نيست عموم و شمول را آمده است كه « لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ » .

( 78 ) بر اين مرد سالك شكر ، لازم و واجب آيد و شكر نتواند كرد ؛ از بهر وى شكر كنند . دريغا معرفت ربّ ، مرد را چندان معرفت خود دهد كه در آن معرفت نه عارف را شناسد و نه معروف را . مگر كه ابو بكر صدّيق - رضى اللّه عنه - از اينجا گفت :

« العجز عن درك الإدراك إدراك » يعنى معرفت و ادراك آن باشد كه همگى عارف را بخورد ، تا عارف ادراك نتواند كرد كه مدرك است يا نه .

( 79 ) « سبحان من لم يجعل للخلق سبيلا الى معرفته إلّا بالعجز عن معرفته » .

هر كس را راه نداده‌اند به معرفت ذات بىچون او ، پس هر كه راه معرفت ذات او طلبد نفس حقيقت خود را آينه‌اى سازد و در آن آينه نگرد ، نفس محمّد - عليه السّلام - را بشناسد . پس از آن نفس محمّد را آينه سازد ، « و رأيت ربى ليلة المعراج فى أحسن

( 1 ) معرفت . . . آمده HM معرفت معرفت محمد خاص . . . شمول آمده AS معرفت نفس محمد رسول اللّه خاص . . . آمده B كه خاص . . . شمول آمده PU و معرفت رسول اللّه خاص و عام شامل آمده R - - است كه AHMPSU كه او خاص بر تو شامل‌تر آمده است B كه او خاص بر تو شامل‌تر و كامل‌تر آمده است R - - ( 2 ) سورهء 3 ( آل عمران ) آيهء 164 م - - ( 3 ) بر اين . . . آيد BM بريد . . . شكر واجب آيد APSU برين . . . سالك را . . . آيد H آنكه بر مرد . . . شكر واجب شود R - - كرد از AHMPSU كردن از B كرد اما از R - - ( 4 ) خود A . . . U - M - - آن A . . . U - B - - ( 4 - 5 ) معرفت . . . كه AS چنان مستغرق معروف شود كه BH معرفت را . . . باشد MPRU - - ( 7 ) تا . . . مدرك APSU تا عارف فرق نتواند كردن كه مدرك BH تا . . . كردن كه عارف M و نيست كند تا . . . مدرك R - - ( 9 ) هر . . . كه ABM هيچ كس . . . او H هر . . . دادند به معرفت . . . او PSU اى عزيز هيچ‌كس راه معرفت ذات خداى تعالى نداند برد R - - ( 9 - 10 ) ذات او . . . خود B او . . . خود AMPSU ذات طلبد او . . . نفس و حقيقت خود H او . . . حقيقت نفس خود R - - ( 11 ) نفس . . . سازد A . . . U - R - -