تذكرة الطريق في مصائب حجاج بيت الله العتيق ( فارسى ) — الصفحة ١٧
سفرنامه تذكرة الطريق
در مقدمه و در يكى دو سه مورد ديگر آمده مىتوان دريافت كه نويسنده شاعر هم بوده است ، گرچه نه در سطحى كه چندان قابل توجه باشد . به‌هرحال ، عناوين اصلى بحثها را كه همان زمان‌هاى پنج‌گانه است با عناوينى از خودمان كه در كروشه گذاشته‌ايم ، در فهرست كتاب خدمت خوانندگان ارائه كرده‌ايم .
شمارى از ابيات مقدمه كه شرح انگيزه تأليف اين اثر و چگونگى آن است چنين است :
كه من خواستم يك كتابى به نثر * گذشت آن‌چه امسال بر حاج عصر
كه هر روز آن‌چه گذشته تمام * از اوّل گرفتيم تا اختتام
نوشتيم و كرديم آن را كتاب * همه خون جگر كرده‌ام انتخاب
مسمّى نمودم به « تذكر طريق » * شروع مصائب ز حاج و طريق
نوشتم همه جمع كردم تمام * كه بسيار لذّات بردم تمام
بيا ساقيا ، زود نزدم بيا * بده جام پر كرده يك دم مرا
شروع مىكنم من از اين‌جا كتاب * به نام خدا ، شاه يوم الحساب
به نام ده و چار جامم بده * كه دادم به تو كام ، كامم بده
كه يك خاتمه و زمان پنج هست * ازين پنج حجاج را گنج هست
كه از كربلا باز تا كربلا * نوشتيم ما حال را برملا
ز نظم و ز نثر و ز وعد و وعيد * ز خوب و خراب و ز بيم و اميد
همه را در اين مندرج ساختم * عجب رنگ را من در اين باختم
نسخه كتاب در كتابخانه برلين ش 359 نگهدارى شده و از همان نسخه عكسى تهيه و متن حاضر بر آن اساس فراهم آمده است . با همه تلاشى كه صورت گرفت ، موارد ناخوانا بر جاى ماند . اميدواريم پس از انتشار و با معرفى آن بتوان جستجوى بيشترى كرده و نسخهء ديگرى به دست آورد و در آن صورت متن بهترى ارائه داد . « 3 »
( 3 ) . درباره اين نسخه بنگريد : منزوى ، فهرستواره ، ج 1 ، ص 72 از : ذريعه ج 4 ، ص 39 ، استورى 1147 ، برلين 359 .