دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ١٠

دانش‌نامه

اگر وصفش كنم بسيار گردد * به چشم مردمان دشوار گردد

و ليكن هرچه زو مىناگزيرست * زبان ما برو بر سخت چيرست

( 4363 تا 4371 )

در بيان نام داروها نيز به اختصارگويى خود اشاره كرده است :

گرش يكسر همه نسخت گرفتى * گران گشتى گرش جمله بگفتى

برين گفته مگر خود اختصارست * در آن ناگفته خود اندك بكارست

( 416 و 417 )

چون با روش حقنه موافق نيست براى احتراز از پرگويى كيفيّت حقنه را بكتاب استادان ديگر حواله مىكند :

مگر من حقنه را نسخه نگردم * درين نامه به دو حيله نكردم

ز كتب اوستادان باز جويش * پس آنكه دردمندان را به گوش

( 871 و 872 )

ميسرى سعى كرده كه داروها را بنامى كه در كتب پزشكى آمده است ياد كند تا كتابش علمى و مطابق روش استادان فن باشد . زيرا داروها در نواحى مختلف نامهاى مختلف دارد و اگر به نامهاى محلّى مىناميد ارزش علمى آن محدود مىشد .

هرآن دارو كه معروفست بىشك * همه بنگارمش پيش تو يك‌يك

بدان نامِ طبيبانش بخوانم * نگردانمش جز كوته نرانم

ز بيم آنكه كانگه خام گردد * بنزد عاقلان بىنام گردد

گرت رغبت بود خود راه جويى * بعلم آموختن بسيار پويى

و گرنه گردد اين گفتار من باد * نيايد خود به كارت هيچ استاد

( 374 تا 378 )

وقتى كه زهرها را نام مىبرد ، نام پارسى بعضى از آنها را آورده و معرفى مىكند ؛ سپس مىانديشد كه مردمان نادان و بدكار ممكن است با شناختن سم‌ّها ، از اين زهرها براى از بين بردن انسانها استفاده كنند و در نتيجه دامن او هم به گناه آلوده گردد . لذا