دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٢١٦

ترياكِ كژدم

علاج ريش كن گر داغ بايد * و جاى داغ باشد نيك شايد

ب 131 و گر سرطان بود بريان بكرده * ببايد نيك لختى زو بخورده

3605 و گر زين كش همى گويم بدانى * علاج مار كشتن « 1 » خود توانى

ترياك

انيسون و زراوند و زِ پلپل * و جندِ بيستر با حبّ فلفل

به ميپخته درين روغن عجين كن * گزيده مار را ترياك ازين كن

نبايد خفتن آن‌كس را كه مارش * گزيدست و تَبَهْ كردَسْتْ كارش

علاجِ گزدم « 2 » گزيده

كسى بينى كه گردم در گزيدست * ز زخم نيشِ كژدم درد ديدست

3610 يكى مثقالِ خشك از اصلِ حنظل * به آبِ گرم بايد خورد ز اوّل

و گرنه داروىِ حلتيت بايد * كزو مثقالكى دو سه بخايد

ببايد بست محكم از برِ نيش * و گرنه هر زمان دردش بود بيش

و آبِ گرم آنجا بر همى ريز * و جندِ بيستر در روغن آميز

بدان روغن بمال آن جاىِ دردش * شود بهتر گر از حلتيت خوردش

3615 [ و ] سوس و پودينه گوىِ « 3 » كبوتر * به آتش گرم كن برنهْ به دو بر

و گر ترياك خواهى تو چنين كن * تو گزدم را همه دارو ازين كن

ترياكِ كژدم

آ 132 ز افسنتين و از اصلِ كبر خواه * و گر باشى تو زين ترياك آگاه

ز راوند دراز و جنطيانا * و لختى خواه نيز از قردمانا

بياميز و به دو ده گو همى خاى « 4 » * و جاىِ درد را روغن بينداى

( 1 ) - مار كشتن : اضافه مقلوب ( كشتن مار ) ، مارزدگى ، ( مجاز است باعتبار ما يكون ) . ( 2 ) - گزدم : كژدم . ( 3 ) - گوى : گوه ، گه ، مدفوع . ( 4 ) - خاى : در نسخه اصل ( خواى ) .