دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٤

علاجِ تشنگى

گرش دردِ سر از گرماوه رفتن * بگيرد زو نيارد هيچ خفتن

گلاب و سركه جوى و روغن ورد * ازو اندوده بايد بر سر و درد

ز دهنِ قرع و از دهنِ بنفشه * به‌بينى درفكن گو ، زان هميشه

3385 كسى كش بآفتاب اندر بگرما * ببايد رفت تا گيردش صفرا

سموم گرم اگر آيد به پيشش * نباشد ايمن او بر جانِ « 2 » خويشش

ز دهنِ قرع يا از دهنِ بادام * فرو بينى كن و لختى بياشام

لعابِ اسفيوشش كن چو مرهم * براندايش ازو بر صدر « 3 » و اشكم

گر آبِ بقلِ حمقا گو برون كن * و دهنِ قرع گو لختى درون كن

3390 ازو بر سينه و اشكم برانداى * دگر با او سپيد [ ه ] خايه فرماى

آ 114 هميشه بقل حمقا گو همى خاى * وزين كش من بگفتم گو بفرماى

ز دوغ و شير و ترف و گاو روغن * بجز زينش نبايد چيز خوردن

و گرنه گو پياز و دوغ مىخور * سمومِ صعب را اينست درخور

كسى خواهد كه او تشنه نگردد * و تشنه گشه را تشنى « 4 » ببندد

3395 طعامش اندكى بايد چشيدن * چشيده نيز مىبايد گزيدن

هميشه تشنه را از پست و شكّر * به آب اندر كن و تو زو همى خور

ز شور و تلخ و شيرين گو بپرهيز * ز ماهى خوردن او را گو كه بگريز

خيار و بقلِ حمقا نيز و كيفو * كدو و خربزه كشنيز دارو

زبيب و ناردان ، ريباس خوردن * تواند زود او تشنى « 4 » ببردن

3400 و لختى برف را به دهان گرفتن * و بينى را بيندودن بروغن

ببرد اين همه تشنى « 4 » ز مردم * و داروها ازين كش برشمردم

( 1 ) - سموم ؛ بفتح اول : باد گرم مهلك . ( 2 ) - بر جان : در نسخهء اصل ( بر جاى ) . ( 3 ) - صدر : سينه . ( 4 ) - تشنى : تشنگى ، در فرهنگها ديده نشد .