دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٣

تدبير سفر كردن بتابستان

پس آنگه گو گل پرورده مىخور * و گرنه سركهء پخته بشكّر

طعامش ناردان بايد به مويز * و لختى خوارمايه ترّ گشنيز 113 آ

كسى كز كار صعب و دور رفتن * بماند ماندگى گيرد همه تن 3365

علاجش جز ز گرماوه ندانم * و چيزى كش ندانم خود نرانم « 2 »

بگرماوه درون بايَدْشْ روغن * كه او مالد بروغن مى همه تن

زمستان روغن و بابونه « 3 » بايد * و تابستان بنفشه نيك شايد

و گر جايى كه گرماوه نيابد * بجويد آبِ خوش به آتش ببايد

بگو تا بابِ گرم اندر نشيد * و زين روغن كه گفتم برگزيند 3370

پس آنگه دير خفتن بايد او را * پس از خُفْتَنْش خوردن بايد او را

گرش از كاهلى كمتر نگردد * و تن از ماندگى بهتر نگردد

بگرماوه شدن بايد دگر بار * كزين گرماوه هم به گرددش كار

وزان روغن كه گفتم گو همى مال * همه تن تا نكو گردانَدَشْ حال

سفر كردن به سرما سخت دشوار * بگرما در سفر گردند بيمار 3375

چنان بايد كه وقتِ رفتن آيد * كزين رَفْتَنْشْ ناچاره ببايد

نبايد كامتلا باشد بمعده * نه با تخمه نبايد باده خورده 113 ب

نه خالى از طعام و نه از شرابش * به چشم اندر نبايد نيز خوابش

غذاش آن بِهْ كه باشد از تُرُشّى * خنك جاميت بايد كش بنوشى

كه گرما بر تنش بر غلبه گيرد * و جمله اندام او گرما پذيرد 3380

يكى شربت ز آبِ پست و شكّر * مرو را هر زمانى گو همى خور

( 1 ) - ماندگى : خستگى . ( 2 ) - نرانم : در نسخهء اصل ( ندانم ) . ( 3 ) - روغن و بابونه : به نظر مىرسد ( روغن بابونه ) درست باشد .