دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٦

علاجِ و با

علاجِ و با

علاجِ و با

و با بسيار وقتِ مهرگان بود * و بيمارى بدين وقتى كز آن بود

كه تابستان نيايد ابر و باران * و باد آيد شبان و بامدادان

2900 مخطر [ ه ] ست « 1 » از و با آن سال پرهيز * ز حلوا وَزْ نبيد « 2 » و گوشت پرهيز

بگرمابه نبايد رفت بسيار * و آبِ گرم را كمتر به كار آر

ز ميوها « 3 » بجز از سيب و آلو * بخور بسيار جز خرماىِ هندو

ز آبِ غوره و ريباس « 4 » و رمّان * غذا آن بِهْ بود مگذر ز فرمان

ز لحمِ گاو و مرغ و كبك و درّاج * ببايد خورد اگر باشى تو محتاج

2905 ازو مطبوخ در سركه همى خور * بديگر چيزها تو نيز منگر

از آنِ سركه جوى و زان بشكّر * بياور بامدادان زان همى خور

خنك جاييت بربايد گُزيدن * ز تعب و رنج و از گرما بريدن

زِ آبِ سرد بر سر بر همى ريز * به آبِ گرم هرگونه مياميز

2910 به آبِ سرد در ، از پست و شكّر * بياميز و به هر وقتى همى خور

ب 106 خيار و قرع نيك آيد و با را * توش « 5 » از تن بيارد آشكارا

چگونه نيك باشد نيز كشكاب * بجوشيده به دو در ، چند عنّاب

و گر شب در هوا آيد پديدار * شعاع و روشنايى نيز بسيار

بدان كامد و با آنگاه نزديك * و گر داند جهان بر خلق تاريك

ز ميوه ترّه خوردن گو حذر كن * بكوه و دشت و بيرون كم گذر كن

2915 زِ آبى را كه بر پشتِ زمين است * حذر كن زو مخور واجب چنين است

و آب و سركه اندر هم بياميز * و زو مىخور تو و در خانه مىريز

( 1 ) - مخطر [ ه ] ست : مخطره است . « مخطره » را بجاى « مخاطره » بمعنى خود را بخطر افكندن آورده است . ( 2 ) - نبيد : شراب . ( 3 ) - ميوها : ميوه‌ها . ( 4 ) - ريباس : ريواس . ( 5 ) - توش ؛ بفتح اول و كسر ثانى : حرارت ، تبش .