دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٥

علاجِ دردِ پشت

و گرنه شيح و پودينه بجوشان * به آب « 1 » اندر از آن بر پشت پوشان

و گرنه گو هميشه روغنِ گرم * بجا دار و همى مالش به دو نرم 2880

و گرنه گو در آن [ مى ] مال شمشاد * كه كنجى كم شود زو بشكند باد

گرين كس را درين علّت تب « 2 » آيد * تبش آن بيشتر اندر شب آيد 105 ب

ازين دارو كه گفتم گو حذر كن * علاجش آنگهى چيزى دگر كن

ز آبِ هندبا وز آبِ لكور * بگو هر بامدادى زان همى خور

دگر گو باسليقش زود بگشاى * بدُهنِ « 3 » ورد پشتش را بينداى 2885

علاجِ دردِ پشت

علاجِ دردِ پشت

كسى كز درد پشتش آورد خم * گر از صفرا بود ، گر « 4 » نه ز بلغم

گر از بلغم بود ، وى را نشانست * كه دردش نرم‌نرم و جاودانست

مگر كز رفتن آيد درد كمتر * شود از پشت حال درد بهتر

علاجش كن به قى ، گرنه باسهال * كش اسهال افتدش بِه گردَدَشْ حال

ز سورنجان يكى حب بايد او را * و گرنه حبّ گندا شايد او را 2890

پس آنگه پشت مىمالش بروغن * ز جندِبيستر در روغن افكن

گر از صفرا بود اين علّت و درد * ز ديگر گونه بايد حيلتش « 5 » كرد

نشانش آن بود كو را ز رفتن * فزون و كم بود درد از نشستن

بنفشه بايدش پرورده خوردن * و گرنه زان دگر اسهال كردن

و گرنه خوردنى مطبوخ لكور * ببايد خورد لختى نيز شكّر 2895

و گر رنجى رسد كس را و آزار * كه پشتش خيره گردد درد و افكار 106 آ

ز موم اسپيد با دهْنِ بنفشه * همىانداى بر پشتش هميشه

( 1 ) - به آب : در نسخهء اصل ( بذاب ) . ( 2 ) - تب : نسخه اصل ( بر ) . ( 3 ) - دهن : روغن . ( 4 ) - گر : يا . ( 5 ) - حيلت : چاره .