دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ١٦١

فى تدبير آبستنى و نگاهداشتن كودك اندر شكم

و حيضش چون زنى كابست « 1 » گردد * در آن آبستنى حيضش ببندد

بسان دردمندى زار باشد * مگر يك سال ازين كردار باشد 2630

پس آنگه گوشت لختى زو برآيد * نه اعضا هيچ نه صورت نمايد 96 ب

و گرنه باد بسيار و رطوبت * برون آرش ازو آيدش راحت

رجا خوانند اين را زانك آن زن * همى گويد كه خود آبستنم من

زنى بينى كش اين علّت رسيدست * و بىشك اين نشان از وى پديدست

به قرص مُر ، تو ، آن زن را دوا كن * بگو ز آبِ نخود آنگه غدا كن 2635

ز برگ بيغن و پودينهء تر * چو شافه برگرد « 2 » زو گشت بهتر

و گرنه حب گندا خوردنى دو * بفرمايد كه زين بِهْ نيست دارو

دگر وى را ز بيد انجير روغن * به آب زيره نيك آيَدْشْ خوردن

دوا كركم و تَرياك چهارا « 3 » * وَ ياره بركند دردِ رجا را

و گر بهتر نگردد شحم حنظل * بگو شافه كند از بزرِ خردل 2640

فى تدبير آبستنى و نگاهداشتن كودك اندر شكم

فى تدبير آبستنى و نگاهداشتن كودك اندر شكم

زنى كابِسْتْ گردد گو بحيلت * بپرهيز از غذاهاىِ بقوّت

نخود نه ، لوبيا و نه سپندان * كبر نه ، ترمس و نه چيز سوزان

سداب و پودنه خوردن نبايد * وزين هيچ چيز آن‌كس را نشايد

تمتّع كم كند بِهْ شايد او را * و كودك نيز بِهْ افزايد او را 2645

غداى نيك و شايسته ببايد * كه معده زو بسى قوّت فزايد 97 آ

ز قرصِ عود گو گه‌گاه مىخور * نبايد خورد دارو هيچ ديگر

ز علك رومى و زان علك ديگر * بگو مىخا [ ى ] و گرنه لوز مىخور

و گر بيمار گردد داروىِ تيز * نبايد دادن ، او را گو بپرهيز

( 1 ) - كابست : كه آبستن . ( 2 ) - برگرد : برگيرد . ( 3 ) - ترياك چهار : ترياق اربعه .