دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ١٣٠

علاج اسهالِ شكم

يكى بيخ كبر با پوست تو جوى * ببايد تخم پنج انگشت با اوى

2095 ز هريك ده درم سنگ است آنگاه * اشق و حرف و شونيزَشْ همى خواه

ز راوندِ دراز و برگِ بيغن * ز هريك سه درم بايد گزيدن

اشق در سركه بگداز و چنين كن * و داروها همه با او عجين كن

آ 77 و اقراصش كن ، و اسكنجبين كن * و قرصى دو سه هر روزى درين كن

ازين اسكنجبين هر روز مىخور * كزين دارو شود او زود بهتر

2100 ضمادى ساز وى را تو زِ كندر * و هر روزى ازو برنِهْ بدان بر

گر آواز آيد از اشكم به بيرون * نه از صفرا بود اين درد نه از خون

سپستان بانگبين اندر ، همى ده * از آن گنده « 1 » به بىشك خود شود به

چو يك هفته ، ازين دارو بخوردش * سپرز و درد را دارو بكردش

دگر انجير بستى در سكِ خام * به روزى در دو ، آغشته شود تام

2105 از آن هر صبحدم لختى همى خور * مگر دردِ سپرزش شوْدْ بهتر

كسى كو را طبيعت نرم باشد * و آن‌كس را مجسّه گرم باشد

گر او را بشكم‌اند درد باشد * براز « 2 » و خلقتِ « 3 » او زرد باشد

هميشهء معدهء او بُوْدْ سوزان * و تشنه باشد و از درد نالان

علاجش آبِ نارست و طباشير * گلِ سرخ اندرو ، هر روز شبگير « 4 »

2110 دگر ويرا بگو اين ساز تدبير * كه هر روزى خورد قرصِ طباشير

غذا را آب نار و آبِ غوره * نبايد خوردن او را هيچ ترّه

( 1 ) - گنده : تعفن . ( 2 ) - براز ؛ بضم اول : مدفوع . ( 3 ) - خلقت : هيأت . ( 4 ) - شبگير : صبح زود .