دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ١٠٧

فى كثرة اللّبن و قلّته

سلنجه نيم رطل و مازه يكسان * نبيدِ عفص « 1 » بايد نيز چندان

و رطلى راست از سماق بايد * گر از سماق كم باشد بشايد

همه درهم كن وز آن يك دو هفته * فروهِلْ تا شود درهم سِرِشْته

پس آنگه لختكى باتش بجوشان * كه مىجوشى مرو را تو مسوزان

ز جوزِ سرو رطلى اندرو ريز * بچوبِ سرو ، دارو درهم آميز 1700

پس آنگه صافيش گردان دگر بار * بپز « 2 » تا وى شود بَر قيرْ كردار

ازين گه‌گاه بر پستانش بَرْنِهْ * چو بارى دو نهادى خود شود به

فى كثرة اللّبن و قلّته

فى كثرة اللّبن و قلّته

زنى خواهد كه ويرا شيرِ بسيار * برون آيد ز پستان ، گوش ، من دار

ز تخمِ گندنا و ترب و شلغم * گزرْتخم آرْ با وى كوب بر هم

دقيقِ حمص و از تخمِ پياز آر * و تخمِ باديان با او بساز آر 1705

ازين هر داروى يك جزو بايد * كه تخمِ رطبه يا بى بِهْ بشايد

ازين هر بامدادى گو همى خور * نخستين تا « 3 » خورد او چيزِ ديگر

و گرنه گو نخود در شير آغار « 4 » * شبانروزى بشير انْدَرْشْ بگذار

بگو زان يك قدح از بامدادان * كزينَشْ شير بفزايد به پستان

و گر خواهد زنى كش شير بسيار * ز پستان كم شود گو رنج ، بردار 1710

ز پنج انگشت آور تُخمْ بيرون * ز تخمِ باذروجِ پاك موزون

ازين هر داروى جزوى بجا دار * ز جزوى نيمهء ابهل روا دار

سدابِ خشك با ابهل برابر * بياميز اين همه گو ، زو همى خور

( 1 ) - عفص ( بفتح اول و كسر دوم ) : تندمزه . ( 2 ) - بپز : در نسخهء اصل ( ببر ) . ( 3 ) - تا خورد : به نظر مىرسد « ناخورد » درست باشد . ( 4 ) - آغاريدن : خيسانيدن .