دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٩٧

فى قرص سعال

پس آنگه لختكى كشكاب بايد * بكشكابَشْ گلو از هم برآيد

و گرنه تخمِ حرمل در گلو دم * ز تخمِ ترب اين دردش شود كم 1530

گر از بلغم بود وى را نشانست * لعابش از دهان دايم روانست 56 آ

علاجش غرغره بايد بخردل * به آبِ انگوين « 1 » هر روز ز اوّل

ز هر نونى كش اين علّت بيابى * ز نوشادر نگر تو بر نتابى

چه از خون و چه از صفرا چه بلغم * ز نوشادر نگر « 2 » در حلق وى دم

و گرنه عاقرقرحا نطرون * ز نوشادر و حلتيث آزمودن 1535

و فلفل خواه و پودينه بجا دار * و جز زين غرغره خواهى روا دار

به آبِ انگوينَشْ غرغره ساز * فرومگذار پس بيرون بينداز

فى السّعال

فى السّعال

خفه « 3 » كوباتبِ گرم اندر آيد * و آن‌كس را بسى زشتى نمايد

علاج وى بنفشه پروريده * بكشكابْ اندرون نيكو گزيده

طعامَشْ باقلى بايد مقشَر * بدُهنِ لوز تا گردَدْشْ بهتر 1540

و هر روزى ز آبِ نار شيرين * شكر با او طبرزد نيك بگزين

بگو تا يك قدح زو بامدادان * بياشامد شود زان درد آسان

بشب مومِ سپيد و روغنِ ورد * طلا كن بَرْ برو معده و بَرْ درد

و گر بهتر نگردد زين كه گفتيم * نگر تا حيلتش را ما چه جستيم

فى قرص سعال

فى قرص سعال

كتيرا و نشا و تلخ بادام * و ربِ سوس بايد تا شود تام 1545

شكر بازو به آبِ دانهء بِهْ * حبى سازد چنان كز يكديگر كَهْ « 4 »


( 1 ) - انگوين : انگبين . ( 2 ) - نگر : در نسخهء اصل ( نكر ) و به نظر مىرسد « نكو » درست است . ( 3 ) - خفه : گرفتگى گلو . و اينجا بمعنى سرفه ( سعال ) آمده است . ( 4 ) - كه : در نسخهء اصل زير « كه » نقطه گذاشته و به نظر مىرسد ( به ) را ( كه ) اصلاح كرده‌اند .