دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٩٠

فى حفظ الاسنان من العلل

شعير محرق و سماق پيش آر * ازين هر داروى يك جزو بردار

ببايد سود ، ازو مسواك كردن * به دو دندان ز دردَشْ پاك كردن

اگر باشد بدندان دَرْشْ حفره « 1 » * چو خواهى كو شود چون پاك نقره

هميشه گو بيندايش بروغن * بيك هفته بشب هنگامِ خفتن

1415 و گر بهتر نگردد گو بمسواك * بيار آن حفره از دندانِ او پاك

كسى دندانهايش كند گرديد * مگر كش ناموافق چيز خاييد

گرو را از ترشّى خورد دندان * بزد تا بد توان خاييد او نان

ز موم اسپيد گو گه‌گه همى خاى * دگر بادامِ تلخش گو بفرماى

1420 و گرنه بقلة الحمقا بخايد * كزو بهتر شود گر آزمايد

آ 52 و گر زو به نگردد مىبنالد * نمكّ سوده در دندانْشْ مالد

و گر سرد آب زى دندان نمايد * زمانى درد دندانَشْ فزايد

ز دهن گرم گرمى « 3 » در دهن گير * بجز زين كش بگويم چيز مپذير

دگر خايه « 4 » بِنِهْ در زيرِ آتش * پس آن زرده بگرمى زو برون كش

به دو ده تا بدندان در زمانى * بدارد تا پديد آيد نشانى

1425 و گرنه نانِ گرمش گو همى خاى * بنِ دندان بروغن گو بينداى

كسى خواهد كه دندان را بدارد * كه آن دندانِ وى علّت نيارد

نه خرما خوردنِ بسيار بايد * و چيزِ سخت خاييدن نشايد

( 1 ) - حفره ؛ بضم اول و فتح ثالث : مغاك . ( 2 ) - فى الضرس : در نسخهء اصل ( فى فى الضرس ) . ( 3 ) - گرم‌گرم : داغ . ( 4 ) - خايه : تخم‌مرغ .