دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٨٩

فى الاسنان و حفرها

ز شبّ و مصطكى سوده بهاون * ازو سوراخ دندان پر بيا كن 51 آ

و گرنه مرّ و جوز سرو بايد * ز كزمازك ز لختى كم نشايد

بسايش نرم و در دندان بمالش * بدين دارو مگر بِهْ بود حالش 1395

ز شور و طلخ « 1 » خوردن احتما كن « 2 » * ز چرب و نرم چيزى گو غذا كن

كرا گردد ز دردِ سخت دندان * چنان دندان خورده نيز جنبان

ببايد ورد و سكّ و سعد و گلنار * ازين هر داروى جزوى به مقدار

ز جزوى نيمهء شبّ يمانى * ببايد سود زى دندان رسانى

بمالى اصلِ آن دندانِ دَردَشْ * كه اين دارو تواند سخت كردش 1400

و گرنه عفص و كزمازك و قلقند * طباشير و شب و گلنار بپسند

همه يك‌يك بساى و بر همان ريز * به آبِ مورد زو اقراص آميز

به هر وقتى كه دندان گشت جنبان * ازو در مال گو در اصلِ دندان

دگر گلبرگ جويى گر « 3 » طباشير * بسايش نرم و اندر دردِ وى گير

نبايد علك خاييدَنْشْ بسيار * كش « 4 » آنگه بيش گردد درد و آزار 1405

كسى كش اصلِ دندان زرد باشد * نه خورده باشد و نه درد باشد 51 ب

كف دريا و ملح اندرانى * سفال سوده و شبّ يمانى

شخارِ نيك بازو « 5 » نَرْم سوده * ازين هر روزى زى دندان نموده

بدندان بر ، بمسواكش همى مال * رهد از دردِ دندان او همه سال

و گرنه ملح بايد اندرانى * كف دريا ابازو « 6 » گر توانى 1410

( 1 ) - طلخ : تلخ . ( 2 ) - احتما كردن : پرهيز كردن . ( 3 ) - گر : يا . ( 4 ) - كش : كه او را . ( 5 ) - بازو : با او . ( 6 ) - ابازو : با او .