دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٨٧

معجون وجع السّن و هو الترياك ايضا

به هر هفته يكى دو قطره روغن * ازين روغن همى در گوشش افكن

و گر دشوار يا بى دهنِ بادام * علاج وى شياف و سركهء خام

شيافِ مامشا در سركه بگداز * از آن قطره دو اندر گوشش انداز

ز تخمه و امتلا پرهيز بايد * و گر بر امتلا خسبد نشايد

زكام و نزله گو بشكن بدارو * كه گرمى بيشتر گردد ازين دو 1360

گرين تدبير دارد كس بكارا « 1 » * ز درد گوش يابد او قرارا

كسى كو را بگيرد درد دندان * بنالد روز و شب چون دردمندان

و گر با دردِ وى بينى ورم را * باصلش بر ، برون آور تو دم را

رگِ قيفالِ وى گو زود بگشاى * و گرنه چار رگ بگشاى برجاى

پس آنگه گو حجامت كن ز گردن * ببايد آنگهى يك قطره روغن 1365

گلاب و سركه و زين روغن ورد * همىانداى بر دندان و بر درد 50 آ

و گرنه عاقر قرحا و كافور * درو گير و شود دردش همه دور

و گرنه گو علاجش كن به افيون * به بىشك درد آرد پاك بيرون

ازو بگذار اندر روغن ورد * به‌بينى بر نه و برنِهْشْ بر درد

گر از بلغم بود اين دردِ دندان * به دو بر خود پديدار است برهان 1370

به حبّ قاقياش اسهال فرماى * ازين ترياك گو زى درد بنماى

ز جند بيدستَر و افيون و ميعا * و پلپل بايد و حلتيث همتا

پس آنگه زنجبيل نيك بايد * ازين هر داروى يك جزو شايد

بسوده بانگوين « 2 » اندر سرشته * ازو لختى بدندان در گرفته

( 1 ) - بكارا : الف در آخر هر دو مصراع « الف اطلاق » است . در نسخهء اصل ( قرارها ) . ( 2 ) - انگوين : انگبين .