دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٦٤

فى الاشفار الزّايده

ازين بر ديدگان بر مىپراكن * بِبَرَدْ زود و گردد چشم روشن

سپيدى گر بزرگ و تار باشد * و دارو كردنش دشوار باشد

شكر بايد سپيد و خالىِ « 1 » فار « 2 » * كف دريا و بوره گو بجا دار

ازين هر داروى يك جزو بايد * همه چون سرمهء نرمش بسايد

پس آنكه آن‌كسى كش چشم در دست * سپيدى چشم او تاريك كردست

بگرمابه درون بايد شدن گرم * زمانى تا شود رگهاى وى نرم

كه بيرون آيد او اندر زمانش * بگو زين دارو كن بر ديدگانش

985 بيك هفته اميدست كش زدايى * خداوندش بيابد روشنايى

فى الاشفار الزّايده

فى الاشفار الزّايده

كسى كش مژگكان « 3 » باشد فزوده * و بينايى ز چشم او ربوده

ببايد كند از آن طلخ « 4 » كبوتر * چكيده قطرهء ازگه « 5 » برو بر

آ 36 و گر موىِ سر اندر چشم دارد * ز بهر آن ز چشمش آب بارد

ببايد كند و چشمش داغ كرده * بسرمه آن چو پرّ زاغ كرده

990 و گرنه لختكى كيّه بخايد * بمالد موى و كيّه زو نمايد

دگر روغن حلتيتش « 6 » بايد * به دو مىمالدش تا كم فزايد

و گر بهتر نگردد پلكِ چشمان * بريدنْ بِهْ ، بدست اوستادان

و گر داغش كند گو سوزنى جوى * كه باشد آن سرش باريك چون موى


( 1 و 2 ) - خالىفار : فضلهء موش ، نسخه اصل ( خالى و فار ) . ر . ك هداية المتعلمين ص 275 ص 276 . ( 3 ) - مژگكان : مژگان ( مژك + كاف تصغير + ا ، ن ، جمع ) . ( 4 ) - طلخ : زهره . ( 5 ) - ازگه : بموقع ، در موقع . ( 6 ) - حلتيتش : در نسخهء اصل ( حلتبش ) .