دانشنامه در علم پزشكى ( فارسى ) — الصفحة ٤٠

باب النّصيحت

605 هرآن علّت كه اصلش مىندانى * نگر بر بيهده حكمى نرانى

مرو را احتما « 1 » فرماى خود بس * نگردد ز احتما بدحال يك كس

نباشد هيچ دارو ز احتما به * ز داروها بجمله احتما به

كه خود بيمار را زان احتما كرد * برو غلبه بسى كمتر توان كرد

و آن‌كس را كه او خود تندرستست * هنوز اندر تنش علّت نرستست

610 مرو را احتما از دردمندان * موافق‌تر بود بنيوش « 2 » برهان « 3 »

نيارد احتما او را بسستى * باقى دارد او را تندرستى

ب 22 ازين شش چيز عبرت « 4 » گير ويحك « 5 » * كه دانا را نباشد اندرين شك

كه من گويم بگو مر مردمان را * مشو مشغول مر سود و زيان را

كزين شش چيز وى پرهيز گيرد * بِرَسْتْ از مرگ پاى وى نگيرد

615 ابى « 6 » علّت گذارد زندگانى * مگر باشد قضاىِ آسمانى

نبايد خورد چيزى كازمودى * و بارى چند زو جان درد بودى « 7 »

و ديگر چيز گر ، دانى كه معده * نيارد زود زود آن هضم كرده

نبايد خورد آن گر زان خورى تو * مگر آنكه به كار آيَدْتْ دارو

سه ديگر پيش از آن تا آنچه خوردى * مخور ديگر مگر آن هضم كردى

620 چهارم آنكه گر معده‌ت بدردست * بنشناسى كه آن درد از چه كردست

مرو را داروى راحت نجويى * بدارو درد از آن معده نشويى

طعام ناموافق برگمارى « 8 » * مگر بينى تو بيمارى و خوارى

( 1 ) - احتما : ( احتماء ) پرهيز كردن بيمار از خوراكهاى مضر ، رژيم گرفتن . ( 2 ) - نيوشيدن : شنيدن ، گوش كردن . ( 3 ) - برهان : دليل . ( 4 ) - عبرت : پند . ( 5 ) - ويحك : افسوس بر تو ( اينجا در مقام ترحم آمده ) . ( 6 ) - ابى : بى ، بدون . ( 7 ) - درد بودى : به نظر مىرسد ( درربودى ) درست باشد . ( 8 ) - برگمارى : برسى گمارى ، يعنى طعام ناموافق را به معده تحميل مىكنى .