تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٥
راه سومى در اين [ يافتن جهت قبله ]
eY
قوس
YN
را رسم مىكنيم ؛ عمود
NO
را بر
Ke
فرود مىآوريم و آن را تا نقطهء
M
بر خطّ
TH
امتداد مىدهيم . آشكار است كه قوس
YN
از دايرهاى برابر با مدار مكّه است ، چه با شعاعى برابر با جيب تمام عرض آن رسم شده است ؛ اين قوس شبيه
FK
[ شكل 67 ] و بنابراين اندازهء آن اختلاف دو طول در مدار است ؛ و جيب اين قوس در آن جيب طول معدّل است ، و
YO
جيب معكوس اختلاف دو طول در مدار و بنابراين تحويل شده است .
HM
مساوى با
YO
و در حقيقت هموضع آن در دايرهء نصف النّهار غزنه است .
دو عمود
HD
و
ML
را بر
AeG
فرود مىآوريم .
HD
جيب قوس حاصل جمع
AK
يعنى متمّم عرض غزنه است با
KH
يعنى عرض مكّه ، پس
AD
جيب معكوس اين مجموع است . چون
MC
را به موازات
AG
رسم كنيم ، مثلّث
HMC
مشابه مثلّث روز
HDT
مىشود . نسبت جيب معكوس تحويلشدهء
HM
به
MC
، همچند نسبت جيب زاويهء قائمهء
HCM
به جيب زاويهء
HMC
يعنى متمّم عرض غزنه است ، و بنابرآن
MC
و مساوى آن
DL
معلوم مىشود . و مجموع
DL
و
AD
يعنى
AL
عيار است ، چه نقطهء