تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى ) — الصفحة ٢١٣

يافتن طول و عرض جرجان از روى طول و عرضهاى رى و جرجانيّه

را از دو جهت امتداد مىدهيم تا اين نيمهء افق را در دو نقطهء

Z

و

C

قطع كند ؛ سپس قوسهاى

TBM

و

TeO

را رسم مىكنيم ، و

THS

را قائم بر

Be

مىكشيم . نسبت جيب مسافت

AB

به جيب

Ae

متمّم عرض جرجانيّه ، همچند نسبت جيب زاويهء

BeA

نمايندهء اختلاف طول ميان رى و جرجانيّه است به جيب زاويهء

ABe

. پس چون جيب تمام عرض جرجانيّه را در جيب اختلاف طول آن با رى كه ؟ ؟ 48 ؟ 17 ؟ 6 است ضرب كنيم ، و حاصل

IV

36 ؟ ؟ ؟ 55 ؟ ؟ 19 ؟ 30 279 را بر جيب مسافت ميان آنها يعنى ؟ ؟ 38 ؟ 31 ؟ 8 قسمت كنيم ، ؟ ؟ 41 ؟ 46 ؟ 32 كه جيب زاويهء

ABe

است به‌دست مىآيد .

و نسبت اين جيب به جيب زاويهء قائمه

THB

، همچند نسبت جيب

HT

است به جيب

TB

. پس چون نتيجهء تقسيم را در جيب مسافت ميان رى و جرجان يعنى ؟ ؟ 57 ؟ 13 ؟ 3 ضرب و حاصل ضرب

IV

57 ؟ ؟ ؟ 13 ؟ ؟ 18 ؟ 57 105 را بر جيب كلّى تقسيم كنيم ، ؟ ؟ 57 ؟ 45 ؟ 1 كه جيب

TH

است به‌دست مىآيد ؛ قوس نظير اين جيب ؟ ؟ 12 ؟ 41 ؟ 1 است و قوس متمّم

HS

آن ؟ ؟ 48 ؟ 18 ؟ 88 . و جيب آن ؟ ؟ 26 ؟ 58 ؟ 59 . و نسبت جيب

BZ

به جيب

BM

كه متمّم

BT

است ، همچند نسبت جيب ربع

ZH

است به جيب

HS

.

متمّم

BT

برابر است با ؟ ؟ 22 ؟ 54 ؟ 86 كه جيب آن ؟ ؟ 46 ؟ 54 ؟ 59 است ، پس جيب

BM

را در جيب كلّى ضرب و حاصل ؟ ؟ 0 ؟ 46 3594 را بر جيب

HS

قسمت مىكنيم ، تا جيب

BZ

برابر ؟ ؟ 20 ؟ 56 ؟ 59 به‌دست آيد كه قوس نظير آن ؟ ؟ 57 ؟ 24 ؟ 87 است و متمّم

BH

آن ؟ ؟ 3 ؟ 35 ؟ 2 ؛ تفاضل ميان

BH

و متمّم عرض رى يعنى ؟ ؟ 18 ؟ 50 ؟ 51 همان قوس

He

است و متمّم اين تفاضل يعنى

eC

مىشود ؟ ؟ 42 ؟ 9 ؟ 38 كه جيب آن ؟ ؟ 22 ؟ 4 ؟ 37 است . نسبت اين جيب به جيب

eO

، همچند نسبت جيب

CH

است به جيب

HS

؛ پس چون جيب

eC

را در جيب

HS

ضرب و حاصل

IV

32 ؟ ؟ ؟ 9 ؟ ؟ 55 ؟ 23 2223 را بر جيب كلّى تقسيم كنيم ، خارج قسمت ؟ ؟ 24 ؟ 3 ؟ 37 به‌دست مىآيد كه جيب

eO

است و قوس نظير آن يعنى ؟ ؟ 33 ؟ 8 ؟ 38 عرض جرجان است ، چه متمّم متمّم اين عرض يعنى

eT

است كه اندازهء آن ؟ ؟ 27 ؟ 51 ؟ 51 و جيب آن ؟ ؟ 19 ؟ 12 ؟ 47 است .