تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى ) — الصفحة ١٤٩

گفتار در شناختن اختلاف طول ميان شهرها

نصف النّهار واقعند و اختلاف طول ندارند ، و اگر چنين نشد ، تفاضل ميان اين حاصل جمع و ربع [ دايره ] اختلاف طول خواهد بود .

در وضع چهارم : فرض كنيم

كسوف بر افق

[ شكل 37 ] و

مشابه با

[ زمان ] ماندهء تا نيمشب

در تصوير اوّل [ 1 - 37 ] و گذشتهء از آن در تصوير دوم [ 2 - 37 ] باشد . چون تعديل روز كسوف

را در صورت شمالى بودن [ مدار كسوف ] از

بكاهيم ، و در صورت جنوبى بودن برآن بيفزاييم ،

به‌دست مىآيد [ شكل 37 ] كه متمّم آن

تفاوت طولهاى دو شهر است . و آشكار است كه اگر كسوف بر معدّل النّهار اتّفاق افتد ،

ماندهء تا نصف النّهار شهر

يا گذشتهء از آن همان متمّم

خواهد بود .

در وضع پنجم :

[ شكل 38 ] مشابه

[ زمان ] گذشتهء از اوّل شب در شهر

در تصوير اوّل [ 1 - 38 ] و ماندهء تا پايان آن در تصوير دوم [ 2 - 38 ] است ، و

گذشتهء از نيمشب

در تصوير اوّل و ماندهء به آن در تصوير دوم است ، و

تعديل روز كسوف در شهر

. اگر [ مدار كسوف ] شمالى باشد ،

را از

مىكاهيم ، و اگر جنوبى باشد بر آن مىافزاييم تا

به‌دست آيد ، و اگر بر معدّل النّهار باشد ،

كه