تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى ) — الصفحة ١٣٣
گفتار در شناختن اختلاف طول ميان شهرها
مىشود ؛ و اين است مثال آنچه ياد كرديم .
و در حالت دوم ، فرض كنيم
ABG
افق [ شكل 29 ] ،
AeG
دايرهء نصف النّهار ،
e
سمت الرّأس ،
DBC
جزئى از معدّل النّهار با قطب شمالى
Y
و قطب جنوبى
W
، و
eS
جزئى از مدارى باشد كه ميل آن
De
است . بر دو قطب
Y
و
W
دو مدار مماسّ بر افق
AR
و
? G
را رسم مىكنيم ، و بر مدار
eS
نقطهء
T
را كه سمت الرّأس شهرى ديگر است در نظر مىگيريم ، و بر
T
و
W
و
Y
دايرهء عظيمه‌اى را كه
Y ?
جزئى از آن است [ شكل 29 ] مىگذرانيم كه دايرهء نصف النّهار
T
خواهد بود . چون به مركز
T
و به شعاع ضلع مربّع [ محاط در دايرهء بزرگ ] ، نيمدايرهء
RM ?
را رسم كنيم ،
TK
و
Y ?
و
W ?
كه عرض نقطهء
T
است ، با
De
برابر خواهد بود . و آنچه [ يعنى زاويه ] ميان دو نصف النّهار دو شهر است ، خواه بر معدّل النّهار يعنى [ قوس ]
DK
و خواه بر مدار
eS
يعنى [ قوس ]
eT
، تفاوت طول ميان آن دو شهر است .
eT
مشابه
KD
است ، و تفاوت برآمدن خورشيد براى آن دو شهر در مدار
eS
، يعنى
HS
، برابر با
eT
خواهد بود . اگر از قطب
Y
دو