تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى ) — الصفحة ١٣٢

گفتار در شناختن اختلاف طول ميان شهرها

محسوس بهتر مىتواند به تصوّر آنچه معقول است راه يابد .

فرض كنيم ، در حالت اوّل ،

ABGD

دايرهء نصف النّهار [ شكل 28 ] ، و

AeG

نيمهء معدّل النّهار ، و

AT

عرض شهر با افق

BeD

، و

AK

عرض شهرى شماليتر از

T

باشد كه افق آن

ZeH

است . چون

LMS

يكى از مداراتى باشد كه ميل شمالى دارد ، آشكار است كه برآمدن خورشيد در آن از افق

ZeH

بر نقطهء

S

، به اندازهء

SM

پيش از برآمدن خورشيد از نقطهء

M

بر افق

BeD

خواهد بود ، و اين

SM

فاصلهء دو نصف - النّهار دو شهر بر اين مدار [ يعنى

LMS

] است .

[ شكل 28 ] حال مدار جنوبى

FOC

را كه در جنوب معدّل النّهار است در نظر مىگيريم .

آشكار است كه ، بر خلاف آنچه در مدار شمالى گفتيم ، برآمدن خورشيد در آن در افق

ZeH

بر نقطهء

O

پس از برآمدن از نقطهء

C

در افق

BeD

خواهد بود ، و

OC

فاصلهء ميان دو نصف النّهار دو شهر بر اين مدار است . ولى طلوع در معدّل النّهار بر نقطهء

e

است كه مشترك ميان هردو افق است و بنابراين برآمدن خورشيد در يك زمان واقع