تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى ) — الصفحة ١٢٣
[ يافتن گشادگى مشرق كلّى ]
صورت گرفت كه آن را ؟ 11 ؟ 69 يافتم ، و چون عرض بلد را ؟ 17 ؟ 42 يافته بودم ، اندازهء ميل ؟ 28 ؟ 21 به‌دست آمد .
رصد دوم رصد ارتفاع نيمروزى جمعهء بهمن روز ( دوم ) از شهريور ماه همان سال بود كه اين ارتفاع ؟ 43 ؟ 61 شد و ميل ؟ 0 ؟ 14 .
رصد سوم ارتفاع نيمروزى يكشنبهء بهمن روز ( دوم ) از مهرماه همين سال بود كه ارتفاع ؟ 55 ؟ 50 به‌دست آمد و ميل ؟ 12 ؟ 3 . و بهتر است كه اين سومى را اوّل بنامم و اوّلى را سوم ، نه به ضرورتى ، بلكه از آن جهت كه نزديكترين به نقطهء اعتدال اوّلى باشد .
فرض كنيم
ABGD
دايرهء ميل و نقطهء
A
بر آن نقطهء اعتدال باشد [ شكل 26 ] .
قوس
AB
را برابر با ميل اوّل يعنى ؟ 12 ؟ 3 و قوس
AG
را مساوى ميل دوم يعنى ؟ 0 ؟ 14 و قوس
AD
را مساوى ميل سوم يعنى ؟ 28 ؟ 21 جدا مىكنيم ؛ سپس
Ae
را برابر با
AB
و
AZ
را برابر با
De
مىگيريم و خطهاى
Be
و
BD
و
BZ
و
DZ
را رسم مىكنيم ، و عمود [ شكل 26 ]