تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى ) — الصفحة ١٠٧
گفتار در پيدا كردن عرض بلد و ميل كلّى از يكديگر
كنيم ، جيبى به‌دست مىآيد كه چون قوس متناظر با آن را بيابيم و از ؟ 90 درجه بكاهيم ، و حاصل ضرب جيب تمام ميل جزئى در جيب تعديل النّهار را بر جيب اين قوس باقى مانده تقسيم كنيم ، جيب عرض بلد به‌دست خواهد آمد .
و اگر گشادگى مشرق و تعديل روز هردو را به رصد دانسته باشيم ، و عرض بلد و ميل جزئى هردو مجهول باشد ، [ گوييم ] : نسبت جيب
TH
به جيب
HD
، برابر است با جيب ربع [ دايرهء ]
TK
به جيب
KG
؛ پس چون جيب تمام گشادگى مشرق را در جيب كلّى ضرب و حاصل را بر جيب تمام تعديل روز تقسيم كنيم ، جيب تمام ميل جزئى به‌دست خواهد آمد . و چون نسبت جيب
TH
به جيب
TD
همچون نسبت جيب
He
به جيب
eK
است ، با ضرب كردن جيب تمام ميل جزئى در جيب تعديل روز و تقسيم حاصل بر جيب گشادگى مشرق ، جيب عرض بلد دانسته خواهد شد . و اين بود گونه‌هاى مختلفى كه ممكن است پيش بيايد .