تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى ) — الصفحة ٩٥
گفتار در پيدا كردن عرض بلد و ميل كلّى از يكديگر
و چون زاويهء
lfo
برابر با متمّم عرض بلد ، و زاويهء
FOL
قائمه است ، پس زاويهء باقيماندهء [ از مثلّث يعنى ]
FLO
همان عرض بلد خواهد بود . و نسبت
LO
كه جيب ارتفاع رصد شده است ، به
OK
كه جيب ميل خورشيد است ، برابر است با نسبت جيب زاويهء قائمه
LKO
به جيب زاويهء
OLK
كه عرض بلد است . پس چون جيب ميل خورشيد را در جيب كلّى [ يعنى جيب 90 درجه يا شعاع دايره ] ضرب و حاصل [ شكل 18 ] را بر جيب ارتفاع بىسمت تقسيم كنيم ، جيب عرض بلد به‌دست خواهد آمد .
و اگر همراه با اين ارتفاع ، عرض بلد نيز دانسته باشد ، و بخواهيم ميل خورشيد را حساب كنيم ، چون نسبت
LO
كه جيب ارتفاع است ، به
OK
كه مطلوب است ، برابر است با نسبت جيب زاويهء قائمه
LKO
به جيب زاويهء عرض بلد كه
OLK
است ، پس جيب ارتفاع بىسمت را در جيب عرض بلد ضرب ، و حاصل را بر جيب كلّى تقسيم مىكنيم كه نتيجهء آن جيب ميل شمالى خورشيد است ، چه چنين ارتفاعى [ يعنى ارتفاع بىسمت ] جز در مدارهاى شمالى صورت نمىبندد .
و همچنين ، اگر ميل خورشيد دانسته باشد ، و بخواهيم ارتفاع بىسمت را در شهرى