تاريخ بيهق ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٤

شرح و توضيح بعض كلمات و عبارات به ترتيب حروف تهجى

در توابع شيروان قوچان هم محلى بنام گليان هست ، در نيم فرسخى سبزوار به طرف خسروجرد هم زمينى است معروف بگيلوان كه كاريز معتبرى به همين نام داشته و آن كاريز اكنون باير است .

( گنبد ) ديهى است در پنج فرسنگ و نيمى ششتمد ، و عامه آن را اكنون گنبذ گويند و اهل قلم جنبذ نويسند .

( گنج رود ) نام يكى از رودهاى نيشابور است ، و از عبارت صفحهء 141 سطر 9 چنين معلوم مىشود كه در سابق محله‌اى بدين نام در آن شهر بوده است .

( لازك ) نام نوعى از مرواريد است و تلفظ صحيح آن معلوم نشد .

( لمانى ) مانند لازك نام نوعى از مرواريد و مأخذ و تلفظ صحيح آن نامعلوم است .

( لوش هون ) بطورى كه عبارت صفحهء 274 سطر 16 حكايت مىكند نام ساباطى معروف در بيهق بوده است ، ليكن وجه تسميه و تلفظ صحيح آن معلوم نشد .

( لويد سى در ) مطابق تحقيق مؤلف لويد - سى در بمعنى ديك دره و لوسى در بمعنى روباه دره است ، در فرهنگهاى فارسى لويد بمعنى ديك و پاتيل سر گشاده ضبط شده ليكن لوس بمعنى روباه ضبط نشده است . و بهر تقدير محلى بنام لويد سى در يا لوسى در اكنون در سبزوار در حدود ديه كهناب نيست .

( لهاوور ) نام يكى از شهرهاى معروف هند است . و آن را باشكال مختلف كتابت و تلفظ كرده اند ، و از آن جمله است : لوهاور لاوهور ، لوهر ، لوهور ، لهانور ، لهاور ، لاه نور .

( مايان ) ميان بلوك كاه و مزينان جلگه - ايست موسوم بجلگهء مايان و در آن كاريزى و ديهى بنام مايان نيز هست ، نام ديه را اخيرا تغيير داده و سيدآباد كرده‌اند .

( ماشدان ) ديهى است در شمال مزينان بفاصلهء دو تا سه فرسنك .

( ماول ) بفتح واو نام نوعى از امرود است كوچكتر از گلابى ، و آن را ( ماوال ) گويند .

( مج ) بكسر اول نام ديه و نام كوهى است و ظاهرا مخفف ميج است كه در صفحهء 276 س 8 ياد شده ، و ديه ميج بطورى كه عبارت اين صفحه حاكى است از ديه‌هاى ترشيز بوده ، و اما كوه مج كه در صفحهء 61 ذكر شده نام كوهى صعب العبور است در سر راه ترشيز و يزد و سبزوار

( محولات ) بفتح اول و سكون ثانى و كسر و فتح واو نام بخشى از تربت حيدريه و قصبهء آن فيض آباد است .

( مخلد و مخلدى ) در صفحهء 170 سطر 19 بر وزن مشهد و مشهدى است .

( مدرسهء دروازهء عراق ) محتمل است مدرسهء معروف بكهنه يا مدرسهء فخريه باشد كه اكنون هم نزديك دروازه عراق است ، از كاشى - هاى سر در اين مدرسه چنين برمىآيد كه در زمان معز الدوله ديلمى مرمت شده است ، در نزديكى آن كاروانسرايى قديم است موسوم بكاروانسراى مختار و وقف بر مدرسه است ؛ و توليت آن با سادات معروف بمختارى است .

( مدرسهء سرديه ) در سبزوار اكنون