تاريخ بيهق ( فارسى ) — الصفحة ١٩٤
الشيخ الرئيس ابو القاسم على بن محمد بن الحسين بن عمرو
لست ممن انساك طول زمان * يا رئيسا اضحى بلا اشتباه
« 1 »
ان تكن آمرا فامرك جار * او تكن ناهيا فمثلك ناه
انت فخر الزمان نورا و قدرا * و ضياءا عليك عين اللّه
الشيخ الرئيس ابو القاسم على بن محمد بن الحسين بن عمرو
الشيخ الرئيس ابو القاسم على بن محمد بن الحسين بن عمرو
از بزرگان اين ناحيت بوده است ، و مردى متمول و مكرم بوده است ، و بيتى قديم داشت ، و خواجهء رئيس ابو نصر حسينك و شيخ الملك ابو محمد زيد حسينك از بيت او بودند ، و پدرش بود ابو جعفر محمد بن الحسين بن عمرو ، و عم او « 2 » ابو نصر احمد بن الحسين بن عمرو و خواجه الحسن « 3 » بن الحسين بن عمرو . و شيخ الملك ابو محمد زيد بن احمد بن الحسين بن عمرو بود . و امير ابو عبد اللّه الحسين پسر شيخ الملك بود ، و او از جانب مادر ميكالى بود ، خويشتن را بدان نسبت تعريف كردى ، و علماى انساب چنين گويند از مادر و پدر هر كدام كه شريفتر بود آن شرف غلبه گيرد « 4 » بر فرزند ، و فرزند را بدان نسبت كنند .
و اين خواجه ابو القاسم چهار مدرسه در قصبه بنا كرد چهار طايفه را ، حنفيانرا « 5 » بنام جد من امام ابو القاسم عبد العزيز بن يوسف ، و هنوز معمور است .
و شافعيان را مدرسه بنا كرد در محلهء نو كوى از جهت امام ابو الحسن حنانى واعظ ، و امروز معمور است . كراميان را يكى در محلهء شاد راه ، و از آن اثر « 6 » نمانده است .
سادات و اتباع ايشان را « 7 » و عدليان و زيديان را يكى در محلهء اسفريس بنام امام سعيد على بن ابى الطيب ، و اثر آن هنوز مانده است . صاحب بريد اين حال بسلطان محمود انها كرد ، سلطان غلام فرستاد ، و او را به حضرت غزنى بردند « 8 » فى جمادى الاولى سنة اربع عشرة و اربعمائة ، چون به حضرت غزنى رسيد سلطان با وى عتاب كرد كه چرا يك مذهب را كه معتقد تو است نصرت نكنى و ايمهء آن طايفه را مدرسه بنا ننهى ، جمله طوايف را چون يك شخص مدرسه سازد و تربيت كند بر خلاف معتقد خويش كارى
( 1 ) كذا و در نب ، بلا اشباه . ( 2 ) و عم او بود . ( 3 ) نص ، و خواجه الحسين . ( 4 ) غلبه كند . ( 5 ) نص و نب ، حنيفيان را . ( 6 ) و آن را اثر . ( 7 ) ايشان . ( 8 ) به حضرت بغزنى بردند .