تاريخ شروان و دربند ( فارسى ) — الصفحة ٢١٩

پىنوشتهاى 1 . جغرافيا و قوم‌شناسى در تاريخ الباب

نمىشود و امكان قرائتهاى مختلف اسامى خارجى در نوشتار عربى را توضيح نمىدهند . به عنوان فرض محض ، من شكل ديگر نام ارتاب را در حدود العالم ، 44 ، 3 ، بازسازى مىكنم : * ارتاب به صورت ارمان ( ار ( د ) مان ) ،

Northman

در روسى ،

murman

، عموما در نروژى ، و آنان را با ناحيهء درياى سفيد ( بيارميه ؟

Biarmia

) مربوط مىسازم . اسكانديناويا ييها مىتوانستند از اين ناحيه به ولگا برسند و سرب ( قلع ) را از سوئد حمل كنند . تاجران شمالى در مسير خود به بلغار ( از طريق ولگا ) و بازارهاى جنوبى خز جمع‌آورى مىكردند . از نحوهء برشمردن به نظر مىرسد ارثا در دورترين فاصلهء بلغار قرار داشته است . مقايسه كنيد با : اصطخرى ، نسخهء خطى ، چستربيتى ، پايين ص 149 . رفتار وحشيانهء ايشان با بيگانگان ، با تصوّر مسلمانان از جنگجويى « ساحل‌نشينان » شمالى يكى است ، نگاه كنيد به :

Marvazi , ed . Minorsky , 1942 , pp . 34 , 114 ; cf . Marquart , « Die arktischen La ? nder » in Ungar . Jahrbu ? cher . 1924 , pp . 261 - 334 ; and Minorsky , Hudud al - Alam , 436 , Addenda , in BSOAS , 1955 , XVII / 2 , p . 267 .

نگاه كنيد به پيوست 3 ، مسعودى ، 20 .

( 142 )

« Caspia » in Me ? moires de l ; Acad . de St . Petersburg , 1875 ( in two editions , Russian and German ) .

( 143 ) نگاه كنيد به : بهاء الدين بن محمد بن حسن بن اسفنديار ، تاريخ طبرستان ، تلخيص انگليسى ادوارد براون در :

Gibb Memorial series , p . 199 .

در اصل فارسى ، چاپ عباس اقبال ، 1320 / 1941 ، ص 266 .

( 144 ) به دلايل گاهشناسى و عملى ، به نظر مىرسد كه اين دو لشكركشى جداگانه باشد .

( 145 ) چاپ مارگليوث

Margoliouth

، زير عنوان

The eclipse of the'Abba ? sid caliphate , II , 62 - 7 .

اين گزارش را ابن اثير ، ج 8 ، ص 76 ، خلاصه كرده و به همان صورت در فصل مسافريان منجم‌باشى ديده مىشود . نگاه كنيد به :