تاريخ شروان و دربند ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٢

پىنوشتهاى 1 . جغرافيا و قوم‌شناسى در تاريخ الباب

( 34 ) بلاذرى ، ص 193 ، در ميان ثقات خود در ارمنستان ، از محمد بن اسماعيل بردعى نام مىبرد كه راوى او ابو براء ( كذا ) عنبسة بن بحر الارمنى بود . ميان نام و نام پدر عبد البرّ و ابو براء ، شباهت عجيبى است .

( 35 ) خرابه‌هاى چوخور - قبله

Chukhur - Qabala

( ميان رودهاى قوچالان چاى

Qochalan - Chay

و قره‌چاى ) را د . شريف اف در

Izv . obshchestva obsledovaniya Azerbayjana , No . 4 , 1927

توصيف كرده است . از آنجا كه قبله در ميان شاخه‌هاى دو آبگير توريان

Turiyan

قرار دارد ، يكى دانستن گرزل ( ؟ )

Gurzul

و گردادل

Girdadul

( در ساحل غربى گوك چاى ) ، آن‌گونه كه زكى وليدى

( l . c . , P . 131 )

نظر مىدهد ، احتمال دارد . در بالادست گردادول ، آبگير غربى گوك چاى را ( كه در كنار آن كوت‌كاشن

Kutkashen

واقع است ) ، گردز

Gruduz

مىخوانند ، كه شايد همان نام را نيز منعكس سازد .

( 36 )

« Caucasia ( IV ) » , BSOAS , XV 1 / 3 , 504 - 14 .

( 37 ) به عكس ، دربارهء شاه آذر - نرسه بن همم كه مسعودى ، ج 3 ، ص 68 ، از او گفتگو مىكند ، قرينه‌اى نمىتوان يافت .

( 38 ) زكى وليدى

L . C . , P . 146 )

) اين محل را با بليخ

Balikh

در همان منطقهء گردادل يكى مىداند ، هرچند اوضاع و احوال عمليات ( زيربخش 26 ) مؤيّد اين است كه محلّ آن را غربيتر بدانيم . درواقع ، در ميان روستاهاى خانات شكّى از جايى به نام مالوخ

Malukh

ياد شده است ، هرچند من نمىتوانم اطمينان يابم كه در قرون هجدهم - نوزدهم ، خانات در شرق تا كجا گسترش داشته‌اند . نگاه كنيد به :

Petrushevsky , Ocherki po istorii feodalnikh otnosheniy v Azerbayjane , 1949 , p . 289 .

( 39 ) ابخاز واقعى ملتى كوچك است كه در ساحل شرقى درياى سياه ( نزديك سوخومى ) زندگى مىكنند ، امّا پادشاهى ابخازيه ، كه لئون دوم ، در 800 ميلادى بنيان نهاد ، شامل سرزمين وسيعى مىشد كه خاك گرجستان غربى در حوضهء ريون

Rion

را دربر مىگرفت . جانشينان لئون حتّى تا

K'art'lia

( گرجستان شرقى ، غرب كاختيه ) پيش رفتند .

( 40 ) بخش دوّم اين نام ترديدانگيز است و اصطلاح دسكره كه تسميهء قديمى ايرانى