تاريخ شروان و دربند ( فارسى ) — الصفحة ١٨٧

ج . همسايگان دوردست باب

سقالبه داخل كرده‌اند ؛ از جمله در كنار * والينيانا « 1 » ( ولينيها « 2 » ؟ ) ، استودورانى « 3 » ، دولابه « 4 » ( دوليبها « 5 » ) ، سربها « 6 » ، خورواتها « 7 » ، چكها ، و امثالهم .

مسعودى ، ج 3 ، ص 61 - 65 ، از نامجين ( همان نمچين « 8 » ، اصطلاح اسلاوى براى « ژرمن » ) و ترك ( يعنى هنگرينها ، برحسب استعمال بيزانسى در آن وقت ) ياد مىكند . نويسندگان اسلامى از حضور اسلاوها در مناطقى كه به نام روس و خزر خوانده مىشد ، نيز اطلاع داشته‌اند ، امّا در كل رابطهء ميان اين عناصر را بروشنى درنيافته بودند . در اينجا تنها به ذكر چند مثال خواهم پرداخت :

1 . به گفتهء بلاذرى ، ص 150 و 208 ، خليفهء آينده ، مروان بن محمد ( مقارن سالهاى 115 - 127 / 732 - 744 ) به اسلاوهاى ساكن در سرزمين خزران حمله برد و 134 بيست هزار خانوار از ايشان را در قفقاز ( خاك كاختيه ) و ديگر جاها ساكن ساخت . ابن اعثم نيز به حملهء مروان به اسلاوها اشاره مىكند و مىگويد مروان به رود اسلاوها رسيد . 135

2 . قديمترين جغرافيادان مسلمان ، ابن خرداذبه ، ص 154 ، تاجران روسى را « از جنس صقلابيها » و دن را « رود اسلاو » مىخواند . ادريسى رود دن را نهر الروسيه مىنامد ، هرچند ، در زمان او ، اصطلاح روس مفهوم صريح پيشين خود را از دست داده بود و به دولت روسى كاملا اسلاوى شده اطلاق مىگشت .

( 1 ) . Waliny n ( 2 ) . Volynians ( 3 ) . Stodorani ( 4 ) . Dul ba ( 5 ) . Duliebs ( 6 ) . Sorbs ( 7 ) . Khorvats ( 8 ) . Nemcin