تبصرة العوام في معرفة مقالات الأنام ( فارسى ) — الصفحة ١٣٧

باب هفدهم در كلماتى چند كه قشيرى ياد كرده است در رسالهء خود

يكى از اماميّه گفته بودى در حقّ امام گفتندى رافضيست كه امام را فضل مىنهد بر رسل و چون از شبلى گويند مذهب اهل سنّتست و ايمان به آن واجب .

جنيد گويد در سه موضع رحمت فرود آيد صوفيان را بنزد سماع كه ايشان آن سماع نشنوند الّا از حقّ و برنخيزند الّا بوجد ، دوّم نزد طعام خوردن ، سوّم اينكه مذاكره كنند كه ايشان سخنى نگويند الّا در صفت اوليا ، سبحان اللّه قناعت نكرد بدان كه حرام را بحلال كرد الّا كه نزد حرام رحمت فرود آيد ، اگر اين يكى گفته بودى كه وى بر خلاف اعتقاد نواصب بود گفتندى كافرست و چون اولياى ايشان مىگويند حقّست شك نيست كه حقّ تعالى از بهر هيچ رسول سماع نكرد و ايشان از حقّ سماع نشنيدند اين خاصيّت اهل تصوّفست ، استعيذ باللّه من النّار .

بندار بن حسين ازيشان گويد سماع سه نوعست : بعضى بطبع شنوند و اين نوع خاصّ و عام در آن مشترك باشند چون آواز خوش بود طبع بشر مايل آن باشد ، دوّم به حال شنوند و آن چنان تأمّل كنند در آنچه شنوند از عتاب يا خطاب يا وصل يا هجر يا قرب يا بعد و امثال اين ، سيّم بحقّ بشنوند و آن به خدا شنوند و خداى را شنوند و وصف او نتوان كرد باحوالها كه بحظّ بشر آميخته بود چه آن چيزيست كه پاك از عللست كه از صفاى توحيد بحقّ شنوند نه بحظّ .

سهل بن عبد اللّه تسترى گويد سماع عمليست كه خدا آن را بر گزيده است كس نداند الّا او و مثل اين در سماع بسيار گفته‌اند .

اين قوم گويند سهل بن عبد اللّه مدّت هفتاد روز چيزى نخورد و چون طعام خوردى ضعيف شدى و اگر هيچ نخوردى قوى بودى و او از اوّل ماه رمضان در خانه رفتى و در به گل و خشت بر آوردندى و سوراخى رها كردندى زن هر شبى يك تا نان از سوراخ به دو دادى روز عيد كه از خانه بيرون آمدى سى تا نان بيرون آوردندى و هيچ طعام و شراب نخورده بودى و خواب نكرده ، و گويند ظهور كرامات علامت صدق آن كس بود كه بر وى ظاهر شود و العجب كه نزد جمله مجبّره هر كه تصديق كند كذّاب