خوان الإخوان ( فارسى ) — الصفحة ٢٤٩
صف نودم سخن اندر اثبات قيامت
اندران سخنان اثر نبود همچنان محيط شدنى كه مردم محيط شود بر عالم بيارىء نفس كلى كه مر عالم را از نفس آن يارى نبود ، و پيامبران عليهم السلام بدان سخنان از دو عالم - عالم روحانى و عالم جسمانى - حكايت كردند و هر دو عالم بر درستىء آن گواهى داد ، و پديد آوردند وحشتها وحدها مر خلق را اندر حكمها كه پيش از آن اندر ميان خلق آن نبود . پس گوئيم كه چون از پيامبران عليهم السلام خبرها پيدا آمد از عدل و راستى و حكمهاى دنيائى وز چيزهاى عالم علوى كه آن پيش از پيامبران عليهم السلام اندر ميان خلق موجود نبود ، دانستيم كه آن چيزها مر پيامبران را عليهم السلام آفرينندهء خلق آموخت ، چنانك خداى تعالى گفت ، قوله : « وَ عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَ كانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيماً » . گفت : بياموخت ترا آنچ ندانستى و فضل خداى بر تو بزرگ بود . پس چون درست شد كه آنچ اندر ميان خلق نبود از پيامبران عليهم السلام كه ايشان هم مردمان بودند بيارىء آفريدگار خلق پديد آمد ، درست شد هستىء قيامت آنك پيامبران عليهم السلام خلق را دعوت به دو كردند و آن آن روز بزرگ است كه اندرو بر انگيخته شود نفسهاى لطيف و صورتهاى باطن آشكارا شود بآشكارا شدن خداوند قيامت على ذكره السلام ، از بهر آنك پيامبران كه پيش از خداوند قيامت بيامدند شريعتها نهادند و پديد آوردند چيزى كه بدان برانگيخته شد نفسهاى جزئى از مركبى نادانى و پيش ازيشان نبود مر نفسها را آن انگيزش ، چون كار بغايت رسيد بدان ثواب بزرگ كه خداى تعالى وعده كرده بود و صورتهاى لطيف توانا شوند بر پذيرفتن فائدههاى عقلى بىتكاليف ، و لكن امروز مردم غافل است از آنچ مرو را اندر پيش است از بزرگىء آن روز و بلندىء درجت آن حد ، چنانك خداى تعالى همىگويد ،