دانش جغرافيايى مسلمانان ( فارسى ) — الصفحة ٦٥
بخش دوم نقشهء جغرافيايى ترجمهء عبد الحسين آذرنگ « * »
بخش دوم نقشهء جغرافيايى ترجمهء عبد الحسين آذرنگ « * »
بخش دوم نقشهء جغرافيايى ترجمهء عبد الحسين آذرنگ « * »
« خريطه » يا « خارطه » ، كه در زبان عربى امروز به نقشهء جغرافيايى گفته مىشود ، از
Carte
فرانسوى گرفته شده است . « 1 » در زبان عربى قديم چندين اصطلاح براى نقشه وجود داشته كه از آن جمله است : « جغرافيا » يا « جغرافيه » ( يونانى : ) ، كه به عربى « صورة الارض » و نيز « رسم الارض » ، « صفة الدنيا » ، « اشكال الارض » ، « لوح الرسم » و جز آنها ترجمه شده است .
از دوران باستان نقشه‌نگارى در خاورميانه مرسوم بود ، ولى با ظهور اسلام ، به لحاظ مقتضيات سياسى و ادارى دنياى رو به گسترش اسلام ، توجه ويژه‌اى بدان مبذول گشت . بدين ترتيب در قرن دوم نقشه‌اى
* . با سپاس از دانشمند ارجمند آقاى كامران فانى ، براى تذكّر و اصلاح چند لغزش در چاپ اول كتاب حاضر - ع . آ . ( 1 ) . I . Y . Krachkovsky , Istoria Arbskaya geograficeskaya literature , Moscow - Leningrad , 1957 ترجمهء عربى : صلاح الدين عثمان هاشم ، زير عنوان تاريخ الادب الجغرافى العربى ، قاهره 1963 ، ج 1 ، ص 59 ، حاشيهء مترجم ؛ و نيز ابراهيم شوكت ، « خرائط جغرافيا العرب الاول » در مجلة الاستاذ ، بغداد 1962 ، ص 2