دانش جغرافيايى مسلمانان ( فارسى ) — الصفحة ٩
نفوذ يونان
نفوذ يونان
نفوذ يونان
دربارهء اينكه دانش جغرافيا و نجوم يونان چگونه در قرون وسطى به ميان مسلمانان راه يافت شواهد متقن‌ترى دردست است . اين حركت با ترجمهء آثار بطلميوس قلوذى و ديگر اخترشناسان و فيلسوفان يونانى به زبان عربى ، چه مستقيما و چه از طريق زبان سريانى ، آغاز گرديد .
جغرافياى بطلميوس چندين بار در دورهء عباسيان ترجمه شد ، ولى آنچه دردست است اقتباس محمد بن موسى خوارزمى از كار بطلميوس است كه با اطلاعات و دانش مسلمين در آن عهد در آميخته است .
ابن خرداذبه متذكر مىشود كه به كتاب بطلميوس ( شايد اصل يونانى يا ترجمهء سريانى ) مراجعه و آن را ترجمه كرده است و مسعودى نيز به يكى از نسخه‌هاى جغرافياى بطلميوس و نقشهء جهان او مراجعه كرده است .
چنين به نظر مىرسد كه بعضى از اين ترجمه‌ها دستخوش تحريف شده و مطالبى بدانها راه يافته كه در اثر اصلى نبوده است ، مانند نسخهء مورد مراجعهء ابن حوقل « 1 » . از جملهء آثار ديگر بطلميوس كه به عربى ترجمه شده و مورد استفادهء جغرافيدانان مسلمان قرار گرفته ، اينهاست : المگست « 2 » ( عربى : المجسطى ) و تترابيبلون « 3 » ( عربى : المقالات الاربعه ) و منظرهاى ثوابت ( عربى : كتاب الانواء ) .
برخى آثار ديگرى كه از يونانى به عربى ترجمه شده عبارت است از :
( جغرافيا ) ى مرينوس صورى كه همراه با نقشهء جهان وى مورد مراجعهء
( 1 ) . چاپ كرامرز ، ص 13 ( 2 ) . Almagest ( 3 ) . Tetrabiblon