زندگانى مولانا ( فارسى ) — الصفحة ٨٥

مسافرتهاى مولانا بدمشق در طلب شمس

حالات مولانا تعجب مىكردند .

معلوم است كه شمس تبريز مشهور نبود و علاوه بر شهرت پدر و خاندان در علم ظاهر به عقيدهء مردم همتاى مولانا شمرده نمىشد بدين جهت آشفتگى مولانا و پشت پا زدن او بر مقامات خود بعشق و در طلب درويش گمنام بىسروپايى به نظرشان شگفت مىآمد و از تعلق خاطر او بشمس كه برحسب عقيدهء ظاهرى ايشان يكى از بندگان مولانا هم به حساب نمىرفت عجب مىكردند و اين ابيات ولدنامه اقوال و خيالات اهل دمشق را در اين قضيه روشن مىگرداند :

با چنان مستى و چنان جوشش * با چنان عشق و با چنان كوشش

كرد آهنگ و رفت جانب شام * در پيش شد روانه پخته و خام

چون رسيد اندر آن سفر بدمشق * خلق را سوخت او ز آتش عشق

همه را كرد سغبه و مفتون * همه رفتند از خودى بيرون

خانمان را فداى او كردند * امرش از دل بجاى آوردند

همه از جان مريد و بنده شدند * همچو سايه پيش فكنده شدند

طالبش طفل گشته پير و جوان * همه او را گزيده از دل‌وجان

شاميان هم شدند واله او * كاينچنين فاضل و پيمبرخو

از چه گشتند « 1 » عاشق و مجنون * كاندر او مدرج است صد ذو النون

عالم و عامى و غنى و فقير * مانده خيره در آن فغان و نفير

گفته چه شيخ و چه مريد است اين * كه نبدشان به هيچ قرن قرين

تا جهان شد ز عهد آدم كس * نشنيد اين‌چنين هوا و هوس

ديده بر روى او هزار اثر * هركه را بوده در درون گوهر

همه گفتند خود عجب اينست * اين‌چنين ديده كو خدابين است

مثلش اندر دهور نشنيديم * نه چنو در زمانه هم ديديم

كه بود در جهان ازو بهتر * در بزرگىّ و عز ازو مهتر

كه شد است اين‌چنين وراجويان * هر طرف گشته خيره‌سر پويان

شمس تبريز خود چه شخص بود * تا پيش اين‌چنين يگانه دود . . .

( 1 ) - گشته است ظ .