سفرنامه كلاويخو ( فارسى ) — الصفحة ٣٥١

فصل هفدهم از تبريز تا اشبيليه

داد و بعدها مستمرى بگير تركان گشت .

ص 149 س 11 - پارتير جوان همان قلعه است كه اينك بنام حسن قلعه خوانده مىشود و دليلر كنت همان ده فعلى دلى باباست . كشيش واژهء فارسى است براى كاهن مسيحى كه اينجا براى درويش به كار رفته است . ( البته اصلا كلمهء كشيش از يونانى به فارسى در آمده است . در يونانى اين كلمه بمعنى پير يا شيخ است . م . )

ص 150 س 18 - كلاويخو از جملهء افراد معدودى است كه توصيفى از سورمارى بدست ميدهند . اين شهر در قرون وسطى بسيار مهم محسوب ميشد . اينك آنچه ازين شهر بجاى مانده بنام سورمالو

( Surmalu )

معروف است كه ده بىاهميت و ناچيز ترك‌نشين است . اين ده در جانب راست و جنوب مسير ارس و در ده ميلى محلى كه آرپاچاى به ارس ميريزد و چهل ميلى مغرب ايروان كوه آرارات ( به نقشهء موجود در مجلد اول « سير و مطالعه در ارمنستان »

( Armenia Travels and Studies )

تأليف ه . ف . ب . لينچ

( E . F . B . Lynch )

نگاه كنيد . ) واقع است . سورمارى

( Surmali )

و سولمارى

( Sulmari )

يا سورمالى

( Surmali )

همانا سورب مارى

( Surb Mari )

ارمنى است كه بمعنى مريم قديس است ، مورخان ارمنى به آن مكررا اشاره كرده‌اند ( به مجلد دوم « يادداشتهاى مربوط به ارمنستان »

( Memoire Sur I'Armenie )

تأليف ژ . سن مارتن

( J . Saint - Martin )

ص 101 و 226 و كتاب « تاريخ استفانوس دربارهء ارمنستان »

( Histoire Stephanus Orbelian )

ص 226 و كتاب « توصيف ارمنستان باستان »

( Description of Ancient Armenia )

تأليف انژيژان

( Injijean )

ص 444 مراجعه كنيد ) . بر طبق گفتهء ابن اثير ( مجلد دهم چاپ تورنبرگ

Tornberg )

ص 25 ) سومارى بسال 1069 م : / ( 462 ه . ) مورد حملهء الپ درسلان واقع گشت و ويران شد . در 1329 اين شهر دوچار سرنوشت مشابه آنچه از دست آلپ ارسلان كشيده بود شد . منتها اين بار مغلان آن را ويران ساختند ( به كتاب

Kirakos de Gontzac

تأليف بروسه

( M . F . Brosset )

ص 129 رجوع كنيد ) .

بار سوم بدست تيمور در ( 1377 م . / ( 789 ه . ) ويران شد ( به كتاب تيمور بيك

( Timur Bec )

ص 412 رجوع كنيد . ) موقعيت دهكدهء نوبنياد سورمالو كه در دره‌اى سنگلاخى واقع است توسط دوبوا دو مونتيپرو

( Dubois de Montipereux )

در كتاب « سير و سياحت در پيرامون قفقاز »

( Voyage autour du Caucase )

مجلد سوم ص 419 و 446 توصيف شده است . ابن اثير در قرن يازدهم ميگويد كه اين آبادى داراى « يك دژ خوب بود كه با باغها و جويبارهاى بسيار احاطه شده بود » . كلاويخو نامى از كالمارين

( Calmarin )