سفرنامه كلاويخو ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٧

فصل هفدهم از تبريز تا اشبيليه

اثر وان ميلينگن . ص 152 و 162 و 164 و 297 و كليسياها اثر همين نويسنده ص 192 بنگريد .

ص 99 س 11 - از كليسياى

St . Marie la Dessetria

يا

Hedegetria

( يعنى مريم قديس راهنما ) هيچ اثرى بجاى نمانده است . اين كليسيا در نزديكى ساحل دريا در جانب مشرق ايا صوفيه واقع گشته بود . از جمله تصاوير نقاشيهايى كه در جشن آن مىبردند يكى همين نقاشى بود كه اثر حضرت لوقاست و ديگرى شمايل تئوتوكوس

( Theotokos )

به كتاب « كليسياها » ص 227 و « ديوارها » ص 257 اثر وان ميلينگن بنگريم .

ص 100 س 17 - به ص 16 ديباچه و شجرهء نسب ص 329 بنگريد . چنان كه ملاحظه مىفرماييد كلاويخو در سراسر اين گفتار از بردن نام امپراطور و ديگران خوددارى كرده است

Chiromanoli

مذكور درينجا همانا

Kyr

است كه بمعنى آقا و مولاست و مانوئل .

ص 102 س 1 - اين پسر اندروينكوس كه كلاويخو ازو سخن مىدارد و او را ديمتريوس مىنامد . همانست كه بنام « امپراطور جوان » در ساير موارد ازو ياد كرده است .

غالبا او را بنام ژان مىشناسند . به كتاب « تنزل و انحطاط » اثر گيبون از نشريات برى

Bury

ج 7 ص 41 مراجعه كنيد .

ص 102 س 14 - آب انبار مذكور ( از آنجا كه قسطنطنيه آب انبارهاى بسيار داشت ) معلوم نيست كدام بوده و با اطمينان نمىتوان تعيين كرد . اما محتملست كه اين همان آب‌انبار فيلوكسنوس

( Philoxenus )

باشد كه در همسايگى هيپودروم قرار داشت و اينك بنام بين بير ديرك يعنى « هزار و يك ستون » معروفست . اينكه محمد مزبور كه بوده معلوم نيست .

ص 103 س 11 - كليسياى بزرگ حواريون مقدس بدست سلطان محمد فاتح ويران شد و مصالح آن به صرف بناى مسجدى رسيد ( كه بنام همان سلطان معروفست ) .

اين مسجد در محل كليسياى مزبور بنا گشته است . اين محل مجاور كانال والنسر

( Valens )

است ( كه هنوز استوارست ) . اين كانال آب به قسطنطنيه مىآورد . كليسياى نامبرده بواسطهء عظمت خويش و سقف آن كه پوشيده از كاشيهاى برنزى بود معروف و مشهور گرديد . به كتاب « ديوارها » اثر وان ميلينگن ص 35 و 41 بنگريد .

ص 104 س 4 - اين دليل بر آن است كه اقلا نيم قرن قبل از تسلط تركان ، يونانيان شهر خويش را « استرانپوليس » ميخواندند كه تركان آن را به استامبول تبديل كرده‌اند .