سفرنامه كلاويخو ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٦

فصل هفدهم از تبريز تا اشبيليه

ما در ترجمه آن را آورديم .

فصل چهارم ص 93 س 4 - مانگانا

( Mangana )

جباخانه يا انبار اسلحه و مهمات قسطنطنيه بود كه كارگاههاى كشتىسازى و انبار جنگى هم در آنجا قرار داشت . از كليسياى سن ژرژ اينك هيچ اثرى باقى نيست . زيرا كه اين نواحى همه در زير بناى سراگليو

( Seraglio )

است . محل كليسياى مزبور چنان كه معلومست بين كليسياى سن سوفى و نقطهء سراگليو

( Seraglio Point )

در مجاورت ساحل دريا بوده است . به كتاب « ديوارها »

( Walls )

اثر وان ميلينگن ص 250 و 251 بنگريد .

ص 94 س 1 - بنا بگفتهء سرزنوسكى ( ص 44 ) اين امپراطريس زن كنستانتين دهم مونوماكوس

( Monomachos , Constantine X )

( 1042 تا 1054 ) بانى اين كليسيا بود .

ص 94 س 4 - دروازهء كينگوس

( Kynegos )

( يعنى شكارچى ) واقع در كنار شاخ زرين شايد همان پطرى قاپوسى ( يعنى در پطرم . ) باشد كه در كنار آن دير زنان بنام پطريون

( Petrion )

واقع بود . و اين دير را كلاويخو در چند سطر بعد بنام اومنيپوتان

( Omnipotens )

يا پانتو كراتور

( Pantocrator )

( يعنى قادر متعال يا پروردگار همه چيز . م . ) مينامد . محلى بود كه خانمهاى اشراف كه در اثر حوادث سياسى به وضع دشوارى ميافتادند به آنجا فرستاده ميشدند تا زنده بگور شوند . ازين ساختمان بعضى آثار مانده است .

به كتاب ديوارها اثر وان ميلينگن ص 200 تا 202 و 207 نگاه كنيد . و نيز به جلد چهارم كتاب « مسيحيت در قسطنطنيه »

( Constantinopolis Christiana )

اثر دو كانژ ص 81 رجوع كنيد .

ص 95 س 6 - به ص 68 اين كتاب نگاه كنيد .

ص 95 س 7 - در متن اصلى نوشته است

( Santa Maria de la Cherne )

كه كلمهء اخير بدون شك محرف

( Blacherne )

است . اين كليسياى معروف « تئوتوكوس »

( Teotokos )

( يعنى مادر خدا ) بود . و در آنجا كمربند مريم باكره حراست و نگهدارى ميشد . معلوم است كه محل اين كليسيا در كوى بلاكرنه بوده است ، اما از آن هيچ اثرى موجود نيست قسمت اعظم دژى كه در جوار آن واقع بوده است و همانا زندان دولتى بوده و برج آنماس

( Anemas )

نام داشته ، هنوز استوار و برپاست . به كتاب ديوارها