سفرنامه كلاويخو ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٣

فصل هفدهم از تبريز تا اشبيليه

و زير تصوير آنان تصوير سه پسر آنان است كه ژان متولد سال 1390 م . / ( 793 ه . ) تقريبا با اين سن كه كلاويخو بيان مىكند منطبق است . براى شناختن مسر ايلاريو دوريا

( Messer Ilario Doria )

داماد امپراطور به اثر دوكانژ كه در بالا از آن نام برديم ص 245 مراجعه كنيد .

ص 78 - س 12 - از كليسياى سن ژان باپتيست

( St . John the Baptist )

پترا هيچ اثرى بجاى نمانده است . اما در جاى آن بنايى ساخته شده بود كه در آن نمايندهء ملداوى در دربار باب عالى مسكن داشت و بنام بغدان سراى

( Bogdanseria )

مشهور بوده است .

پترا نام صخره‌اى است كه در آن حوالى قرار دارد و در نزد تركان بنام كسمه قايا

( Kesmeh Kaya )

( صخرهء نشكن ) معروفست . رجوع كنيد به كتاب « كليسياهاى بيزنتيه »

( Byzantine Churches )

اثر وان ميلينگن .

ص 78 س 16 - لغتى كه در متن اصلى درين مورد و غالب موارد مشابه به كار رفته

« Chapitel »

است . اين لغت در فرهنگ آكادمى اسپانيائى تنها « سرستون » معنى شده است . البته اين مفهوم قديمى اين لغتست . كلاويخو ازين لغت ، قصد معنى قبه يا گنبد كرده است . اين مطلب از توضيحى كه از كليسياى سن سوفى يا اياصوفيه كرده است ( نگاه كنيد به ص 81 اين كتاب ) آنجا كه به سقف بزرگ واقع بر فراز شبستان اشاره مىكند به عبارت

« Un chapitel redendo e muy alto »

مبرهن مىشود . نقشه و طرح كلى كليسياى سن ژان باپتيست پترا ( كه هيچ اثرى از آن بجاى نمانده است ) شبيه است به نقشهء كليسياى استوديون

( Studion )

( نگاه كنيد به نقشهء برابر ص 77 ) . همه كليسياهايى كه كلاويخو توصيف كرده است ، به شكل مستطيل هستند كه در انتهاى آن شبستانى بيضوى يا مربع دارند . در انتهاى شرقى آن محراب كليسيا واقع است . اين معنى را كلاويخو با عبارت

« Quadra redonda »

بيان كرده است . ازين گذشته كلاويخو از « سه شبستان » سخن بميان آورده است و آن بايد در هشتى مجاور و واقع در دو سوى راهرو منتهى به شبستان اصلى باشد . با در نظر گرفتن موقعيت كليسياهاى سن سوفى و سن ژان استوديون ، مىتوان نتيجه گرفت كه كليسياهاى قسطنطنيه درست در جانب جنوب شرقى اين شهر بوده است .

ص 80 س 15 - كليسياى « مريم قديس مورد تحسين همهء بينندگان »

( St . Mary Peribleptos )

كاملا نابود شده است . در محل آن اينك كليسياى « سن ژرژ » ارمنيان قرار دارد . اين كليسيا در نزد تركان بنام « سولومو ناستر » ( دير مرطوب