بستان الأطباء وروضة الألباء ( فارسى ) — الصفحة ٥٤

ترجمه و تلخيص كتاب بستان الأطبّاء و روضة الألبّاء

« مرهم رسل » اينست كه آن مرهم از دوازدهء جزء تركيب يافته و از همين جهت آن را « مرهم حواريان » نيز گويند .

192 - فرق ميان « بيماريهاى وافد » و « بيماريهاى بلدى » اينست كه بيماريهاى وافد در يك زمان بسراغ همه شهريان مىآيد ولى بيماريهاى بلدى در هر شهرى بفراخور حال آن شهر و عادات مردمان آن در هر وقت برحسب عادت آنان پيدا مىشود .

193 - جالينوس گفته است بيماريهاى پاييزى در سه جنس منحصر مىگردد : 1 - ديدان و حب القرع و حيات 2 - وسواس سودايى و سرطان و جذام 3 - سل و درد دل و اقشعرار .

197 - نيروى حس‌كننده در بدن از عصب نيست بلكه مبدء حس حس‌كننده از دماغ ( - مغز ) است و رسيدن حس به نيروى حس‌كننده يا از عصب و يا از خود دماغ است .

197 - ابن ماسويه در كتاب « در اسهال » خود گفته است كه محل قوه در دماغ است و انتشار آن در بدن بوسيلهء عصب صورت مىپذيرد .

198 - حنين بن اسحق در كتاب « در تقسيم عصب » گفته است كه هفت جفت عصب از دماغ ( - مغز ) رسته شده است .

199 - ابن ماسويه در كتاب « در اسهال » گفته است كه پوست نازك و سرخ پسته كه زير رويهء چوبين آن است جفت است و جفت هر چيزى كه جفت دارد همين گونه است .

199 - صاحب « كتاب وزن‌ها » گفته است كه هر ستير چهار مثقال و نيم است و اين ميزان صحيح از كتاب جوهرى در لغت بدست آمده است .

199 - در كتاب « النبض الكبير » آمده است كه نبض عظيم يا از حرارت بسيار و يا از نيروى قوى و يا از آلت نرم و يا از كاستى روح نفسانى است .

200 - امين الدوله ابن تلميذ گفته است كه كاستى روح نفسانى از